|
|
|
|
Angst voor de millenniumbug
Grafisch handelshuis Wifac uit Mijdrecht lanceerde deze week in een Amsterdams cybercafé zijn millenniumsite. Hoe millenniumproef is de grafische bedrijfstak nu eigenlijk? Het KVGO denkt dat de problemen meevallen. Voor de zekerheid hamstert uitgever PCM toch maar een grote voorraad papier.
Wat doen grafici volgend jaar om deze tijd? Maken ze de persen schoon, omdat er geen papier meer te krijgen is? Vechten ze bij de leveranciers om de laatste hoeveelheden platen en drukinkt? Of hoeft er helemaal niemand meer naar zijn werk, omdat de chaos compleet is?
In de Verenigde Staten is de impact van de millenniumbug veel groter dan hier. ‘Run for your life’, zolang het nog kan. Scott Olmsted, een programmeur, is bezig prikkeldraad rond zijn huis in de woestijn te plaatsen, zo zegt hij in het tijdschrift Wired. Systeemanalist Steve Watson komt in dezelfde aflevering van Wired aan het woord. Hij bouwt een gecamoufleerde bunker die onderdak biedt aan veertig mensen. Olmsted en Watson wachten ‘Doomsday’ niet af, maar trekken zich zwaarbewapend terug in hun hermetisch van de buitenwereld afgesloten forten.
Ook Nederland kent zijn ontsnappers. Systeemprogrammeur Frank Slobbe uit Haarlem legde in NRC Handelsblad uit waarom hij zijn biezen pakte en naar Australië emigreerde. De conclusie van de drie technici is identiek: ze vertrouwen de maakbaarheid van de samenleving niet, die zo zwaar op techniek rust. Ze vrezen de totale Apocalyps als de klok op 31 december dit jaar twaalf maal slaat.
Loopt het nu zo’n vaart? Je bent geneigd te zeggen van niet. Maar als vitale systemen, zoals energie, communicatie, gezondheidszorg en transport het massaal laten afweten zal er inderdaad een ramp van ongekende omvang losbarsten. Productieketens zullen als dominostenen omvallen. En wat te denken van de systemen in de ons omringende landen? Wat gebeurt er met de kerncentrales in de voormalige Sovjet-Unie als hun houtje-touwtje besturingssystemen het laten afweten? Voorlopig zijn alle verloven voor leger en politie ingetrokken. Medewerkers van nutsbedrijven en Rijkswaterstaat zullen tijdens de jaarwisseling aan het werk zijn. Automatiseerders, die oud en nieuw van 1999 dankzij de euro ook al misliepen, kunnen de stretcherverhuurbedrijven opnieuw gaan bellen.
Ook binnen de grafische bedrijfstak nemen ondernemingen noodmaatregelen. PCM, de uitgever van een aantal grote landelijke dagbladen legt volgens hetzelfde NRC Handelsblad een enorme buffer van papier aan.
Toch zal het voor de grafische bedrijfstak niet zo’n vaart lopen. Dat denkt prepressbouwer Scitex. ‘Productiesystemen in de grafische industrie kennen, anders dan bijvoorbeeld banken, bijna geen datumgerelateerde velden. Als zich problemen voordoen dan is dat eerder in administratieve systemen.’ Als je digitaal archiveert kan dat toch nog lastig worden.
Albert Noppen en Hans Hagen die voor het KVGO de millenniumproblemen inventariseerden denken beiden dat de schade voor de grafische bedrijfstak zal meevallen. ‘Bij een onderzoek bleken er wel fouten op te treden, maar die hadden geen gevolgen voor het primaire productieproces’, zegt Noppen.
TNO Technische Physische Dienst uit Delft verrichtte vorig jaar in opdracht van het KVGO een onderzoek naar de millenniumbestendigheid van grafische productiesystemen. Vier bedrijven in de Zaanstreek dienden als proefkonijn. ‘Het jaar 2000 lijkt voor de grafische bedrijfstak precies op tijd te komen,’ schrijven de ingenieurs Verhofstad en Van Os in hun rapport Aanpak van de millenniumproblematiek bij grafische bedrijven. ‘De grafische industrie is een bedrijfstak waarin de automatisering vrij laat en zeer snel op gang gekomen is. Daardoor staat er vaak of vrij nieuwe apparatuur of al wat oudere apparatuur waarin geen datum gebruikt wordt.’
De onderzoekers verwachten in de prepress weinig problemen. Het veelvuldig gebruik van Apple Macintoshes helpt daarbij. Wel waarschuwen ze voor bepaalde netwerken (Novell 3.12) en voor de free- en shareware die ijverige opmakers van Internet plukken. Ook kunnen problemen opduiken daar waar de datum en tijd gebruikt worden om bestandsversies met elkaar te vergelijken. Wijzigingen kunnen verloren gaan omdat de software ze beschouwt als ‘ouder dan het origineel’. Ook de softwarebescherming via de dongels van QuarkXPress kan problemen met fonts opleveren. Quark zegt overigens alle problemen, voor zover die de eigen systemen betreffen, onder controle te hebben.
Belichters en ontwikkelmachines bevatten vaak een klok, voor de snelheids- of tijdinstelling. De kans op problemen is klein, denken de TNO-ers, maar vraag het voor de zekerheid wel even na bij de leverancier. Apparatuur, zoals scanners, die door oudere systemen onder Dos worden aangestuurd kunnen een verkeerde datum hanteren: lastig, maar niet fataal.
Bij het drukken is het van hetzelfde laken een pak. Computergestuurde persen bevatten datumvelden. Soms met vier en soms met twee velden. De meest ernstige storing die de onderzoekers vonden was een knipperend datadisplay die een onderhoudsmelding verkeerd doorgaf. Ook bij de afwerkingsmachines zijn geen problemen te verwachten: simpel omdat ze niet computergestuurd zijn. Anders ligt dat bij geautomatiseerde snijmachines die de mogelijkheid hebben om een aantal snij-orders en instellingen achter elkaar op te slaan. Bij enkele snijmachines kon echter geen datum worden ingegeven. Daar waar dat wel mogelijk bleek, waren de velden ook met teksten in te vullen. Met andere woorden: het gaat hier om tekstvelden, uitsluitend voor het gemak van de snijder en niet om besturingsinstructies.
Het primaire grafische productieproces blijft buiten schot, is de conclusie van Verhofstad en Van Os. Vluchten naar Australië lijkt voor drukkers niet nodig, maar voor opgelucht schadevrij ademhalen is het ook nog te vroeg. Er kan van alles mis gaan met de inbraakbeveiliging, de telefooncentrale, de verwarmingssystemen en luchtbehandelingsinstallaties, schrijven de onderzoekers droogjes.
Een belangrijk onderdeel van het rapport bestaat uit standaardbrieven, die grafische ondernemers naar hun leveranciers kunnen sturen. Ze kunnen daarmee meer informatie opvragen, maar staan bij eventuele schadeclaims van klanten ook juridisch sterker.
De grafische handelshuizen pakken hun verantwoordelijkheden op. Dainippon Screen uit Amstelveen liet vorig jaar weten dat er met de CTP- en andere prepressapparatuur van Screen geen problemen te verwachten zijn.
Wifac toont vanaf deze week op zijn website een zeer uitgebreid overzicht van de millenniumbestendigheid van zijn producten. Het handelshuis uit Mijdrecht is nu ruim een jaar bezig met het millenniumprobleem. De machines zijn getest op hun millenniumvastheid: het overgrote deel van de apparatuur kent geen problemen.
Producten zijn gerangschikt op drie niveaus. Van helemaal klaar ‘- ready -’, via geen probleem ‘– compliant -’ naar ‘- compliant with some updates -’: klaar met wat aanpassingen. Bij DuPont bijvoorbeeld valt de Digital Cromalin Automatic in de laatste categorie. Grafici kunnen op de site snel zien wat de millenniumstatus van hun machines is. Levert dat nog vragen op, dan is er een helpdesk beschikbaar, die op zoek gaat naar het antwoord.
Op de Wifac-lijst is een indrukwekkend aantal producten opgenomen die de komende eeuwwisseling moeiteloos kunnen doorstaan. Toch houdt ook Wifac een juridische slag om de arm. ‘Deze verklaring (…) geldt voor het stand-alone product en niet bij de koppeling aan andere niet-millennium bestendige systemen.’ Wifac loopt door de hele grafische productieketen: van prepress tot en met afwerken. Vooral bij de prepresspagina’s bestaat er volop de mogelijkheid direct door te klikken naar de Jaar-2000 pagina’s van leveranciers: Agfa, Apple, Adobe, Scitex, Digital Collections, Quark. Al deze leveranciers voorzien weinig tot geen problemen met hun software en hun producten, mits er maar met originele software wordt gewerkt en er niet te veel is geknutseld door de systeembeheerders.
Op persengebied is de zaak wat onduidelijker. Geautomatiseerde persen kunnen veel ‘embedded chips’ aan boord hebben, maar of deze het bij de jaarwisseling laten afweten is niet zeker. Andere sites van de handelshuizen, zoals die van bijvoorbeeld Tetterode en Heidelberg geven evenmin uitsluitsel. Geautomatiseerde drukpersen maken steeds meer deel uit van een geoliede productieketen. Er zouden zich dus problemen kunnen voordoen. Kennelijk zijn softwarebouwers beter in staat te analyseren wat er met hun systemen mis kan gaan dan de werktuigbouwers die drukpersen bouwen. Hetzelfde geldt voor de afwerkapparatuur. De kans dat hier fatale storingen optreden is echter gering.
Leon van Velzen
[Publicatie: Graficus, januari 1999]
Disclaimer voor dit artikel
Dit artikel begint met een waarschuwing. U kunt deze informatie wel tot u nemen, maar garanties over de juistheid geven we niet. Deze ‘disclaimer’ is op bijna alle sites te vinden die aan het millennium zijn gewijd. Leveranciers zijn als de dood zo bang met zware financiële claims om hun oren geslagen te worden, mocht het tijdens de eeuwwisseling onverhoopt toch radicaal fout gaan. Dat de millenniumbug zijn oorsprong in de Verenigde Staten vindt is goed te merken aan de juridisch omzichtige bewoordingen waarin ze zijn gesteld. ‘Lezers en gebruikers van de informatie zijn zelf verantwoordelijk voor het nemen van de noodzakelijke acties en voor de consequenties van dergelijke acties of het nalaten daarvan.’
Erecode 2000: poldermodel voor millenniumbug
Op 3 februari introduceert het Nederlandse Millennium Platform een ‘erecode’. Dit is een verklaring die bedrijven kunnen ondertekenen om aan te geven dat zij bereid zijn informatie te verschaffen over de millenniumstatus van hun producten en diensten. Doel van de Erecode 2000 is ‘het stimuleren van de onderlinge openheid, duidelijkheid en vertrouwen in de keten van leveranciers en afnemers’. Het uitgangspunt is daarbij dat het effectiever is met elkaar te overleggen dan met elkaar te knokken. Bedrijven die de code ondertekenen mogen een speciaal Erecode 2000-vignet gebruiken.
|
Vragen of opmerkingen naar: redactie§magazijn.nl
© 1998 - 2010 | Uitgeverij Het Nederlands Magazijn bv
|
