|
|
|
|
1999: een terugblik
Dit jaar begon voor mij niet op 1 januari 1999, maar op donderdag 17 december 1998. Om precies te zijn tijdens het traditionele Graficus Boerenkoolgala bij Don Panza in Bovenkerk. Alle medewerkers van Graficus, Graficus Magazine, de Graficus website, de Praktijksessies en Prepress keken op het eind van zo’n jaar boven een bord met kool, worst en jus terug op het jaar dat met meer of minder rimpelingen was vergleden.
De Boerenkoolgalatraditie eiste een gastspreker. Ik nodigde Hans Schoolenberg uit, toen vooral drukker en af en toe columnist van Graficus en bovendien de laatste juryvoorzitter van de Graficus kalenderwedstrijd. Hans zou een kort, flitsend betoog houden dat bovendien doorspekt zou zijn met grappen. Het werd vooral saai en lang. Maar – en dat was nieuws – hij vertelde dat hij zijn drukkerij verkocht had en toe was aan iets anders. Of het woord ‘uitdaging’ viel, kan ik mij niet herinneren. Graficus was toen al bijna een jaar tevergeefs op zoek naar een nieuwe hoofdredacteur. Om een lang verhaal kort te maken: Hans volgde mij dit jaar op. So what? Goede vraag.
In de redactie of buiten de redactie: dat maakt veel uit voor de manier waarop mensen met je praten. Een vakblad haalt het grootste deel van zijn nieuws bij de machinebouwers, op de internationale vakbeurzen, de congressen en symposia. Na mijn vertrek bij Graficus kreeg ik te maken met andere bewoners uit het grafische dorp. Minder met de leveranciers en meer met de gebruikers van die apparatuur: met grafici die hun brood verdienen in de drukwerkvoorbereiding, het drukken en het afwerken.
Mijn beeld over de grafische bedrijfstak is de afgelopen periode meer verandert dan in de jaren dat ik hoofdredacteur was. De gladde kantjes zijn eraf. Het is allemaal wat ruwer, dan je in de luwte van het redactielokaal vermoedt. De worsteling van een individuele drukker om het hoofd boven water te houden, krijgt meer reliëf als hij zijn boeken met dramatische cijfers op tafel legt.
Voor mij persoonlijk veranderde er in 1998 veel. Voor de grafische bedrijfstak weinig. Het was een typisch tussenjaar. Ook dit jaar beleefde CTP weer niet de massale doorbraak, waar iedereen al lang op rekende. Het meeste nieuws kwam uit de hoek van de snelle zwart/wit printers. De nieuwkomers in de grafische industrie – hoe lang kunnen we ze nog zo blijven noemen - zoals IBM, Océ, Danka, Xerox en Canon zorgden voor de opvallende koppen in de vakbladen. Heidelberg was en is serieus bezig alles, maar dan ook alles te kopen wat geld kan opleveren of een bedreiging zou kunnen vormen. Adobe lanceerde InDesign en in de Verenigde Staten zetten durfals e-commerce hoog op de agenda. Drukkers die klagen over klanten die alle marges weg weten te onderhandelen kunnen nu helemaal hun borst natmaken.
Voor het overige bleef veel rond de dorpspomp zoals het was. Wel ging er hier een daar een verloving uit en raakte het aan met een nieuw grafisch vriendje, maar van die routine kijkt niemand meer op.
Het afgelopen jaar was voor mij een mooi jaar. Bij Graficus kreeg ik een goede opvolger. Ik hoefde geen enkele keer naar een begrafenis en een van mijn vorige hoofdredacteuren, aan wie ik veel te danken heb, kreeg na tweeduizend dagen wachten onverwacht zijn nieuwe nier. Ook zakelijk gaat het goed, dank u.
Dit jaar was het laatste van deze eeuw, zelfs van dit millennium. Toen ik op mijn zesde van de kleuterschool naar de eerste klas van de lagere school ging dacht ik dat mijn hele leven zou veranderen: een nieuwe school, een ander gebouw. Maar de kinderen in de klas bleven allemaal hetzelfde. De grootste schok was dat er zo weinig veranderde. Volgend jaar is voor de één het begin van een glanzend nieuwe millennium, waarin alles beter wordt dan het was. Voor de ander is het vooral het jaar van Drupa. Voor de meeste grafici zal het een jaar zijn zoals alle andere. Hard werken, waarin het vaak lijkt of je concurrent het beter doet dan jij. Grafische ondernemers – neem dat van mij aan – hebben bijna allemaal een grote mond, maar zijn zo onzeker als de pest. Onzeker of ze dat rendement wel halen, onzeker over de techniek, onzeker over de vraag of ze morgen nog goed personeel kunnen krijgen. Toch vinden ze (bijna) allemaal dat ze het mooiste vak van de wereld uitoefenen. Gelijk hebben ze.
Vanavond zit ik weer bij het traditionele Graficus Boerenkoolgala. Ik verheug me op het weerzien met mijn voormalige collega’s en de hutspot en hoop niet dat Hans een lang verhaal over het afgelopen jaar gaat houden.
Leon van Velzen
[Publicatie: Graficus, december 1999]
|
Vragen of opmerkingen naar: redactie§magazijn.nl
© 1998 - 2010 | Uitgeverij Het Nederlands Magazijn bv
|
