|
|
|
|
Full-colour printen nog in de kinderschoenen
Printen in kleur had tot voor kort weinig met grafische activiteiten te maken. Kleur behoorde tot het domein van offset, diepdruk en flexo. Indigo en Xeikon braken de markt in kleur voor printers open. Spoedig gevolgd door grotere spelers.
De sensatie op Ipex in 1994 was compleet. Indigo en Xeikon stalen de show met hun printers die in full colour konden personaliseren. Xeikon koos voor printen van de rol en voor toner. Indigo wilde zich zo dicht mogelijk tegen de offset nestelen en koos voor vellen en – aangepaste- inkt. De euforie zakte in nadat de voorlopers uit de industrie met de machines aan het werk gingen. De klanten vonden de afdrukken veel te duur, collega’s hekelden de grafische kwaliteit.
Toch betekende de komst van beide printerbouwers een ommekeer in het denken. Print-on-demand en andere marketingtermen kwamen drukkerijen binnen om nooit meer weg te gaan. Ze maakten de geesten rijp voor nieuwkomers die goed konden kopiëren, maar op hun beurt de grafische industrie nog moesten ontdekken: Xerox, Canon, Océ en andere bedrijven die drukkers alleen kenden van de fototoestellen of het kopieerapparaat op de gang.
Het kan verkeren. Topman Pierre Danon van Xerox verklaarde eerder dit jaar dat zijn onderneming Heidelberg, het onaantastbare grafische bolwerk met een traditie van anderhalve eeuw solide machinebouw, binnen drie jaar van de nummer één positie zou wegjagen. Bluf wellicht, maar het tekent de agressie en vaart waarmee bedrijven die niet gehinderd worden door grafische mores de zaken aanpakken. Na Ipex zou de grafische bedrijfstak nooit meer worden zoals die was.
Printers zijn digitale machines en passen daarom bij uitstek in een digitale werkstroom. Dat is het belangrijkste verschil met offsetpersen. Doordat printers digitaal worden aangestuurd kunnen ze informatie bovendien personaliseren. Unieke documenten in een oplage van één passen wonderwel in de huidige markttrends van Internet, e-commerce en één-op-één marketing.
Overigens staat de markt voor full colour printen nog in de kinderschoenen. Met printen in kleur is het lastig geld verdienen. De substraten en toner zijn relatief duur. Xeikon kondigde aan de vooravond van drupa aan de prijzen van toner met minstens tien procent omlaag te brengen. Al eerder verlaagde Indigo keer op keer de prijzen die voor de inkt betaald moesten worden.
De felle discussies uit de begintijd van printing-on-demand over de kosten per afdruk en de vraag welke oplage ideaal is voor welk druk- of printtechniek is wat weggeëbd. Beide technieken om informatie te vermenigvuldigen hebben hun eigen sterke en zwakke punten en kennen een eigen, specifieke markt. Bovendien geeft offset zich niet zonder slag of stoot gewonnen. De grafische kwaliteit van offsetdruk is nog altijd superieur, terwijl de kosten per afdruk door een uitgekristalliseerd productieproces omlaag worden gedreven.
Voor de grafische markt heeft het Israëlisch bedrijf Indigo veel pionierswerk verricht. Nadat Indigo in 1994 zijn E-Print 1000 digitale drukpers met ElectroInk lanceerde, bouwde de onderneming verder aan een breed productenpakket. Op drupa laat Indigo zijn UltraStream 2000 zien, die werkt met vellen. De machine produceert nu tweeduizend A3-pagina's in fullcolor per uur. De UltraStream 4000 haalt een dubbele snelheid. De Indigo Publisher 8000 drukt van de rol achtduizend gepersonaliseerde fullcolor A3-pagina's per uur. Indigo levert al langer een pers voor de labelmarkt – de Omnius – en heeft aangekondigd met een machine in het grotere B2-formaat te komen.
Een andere pionier die de markt voor het printen van kleur voor grafici openbrak, is de Belgische onderneming Xeikon. Xeikon toonde ook op Ipex in 1994 het eerste model van zijn rotatieprinter: de DCP/32D. Deze machine print van een papierrol van 32 cm breedte. De DCP/32D werd later gevolgd door een machine die papier met een breedte van 50 centimeter aankon en meer dan vier kleuren kan printen. In het voorjaar van 2000 bracht Xeikon op basis van dezelfde techniek de CSP/320D uit, een machine die dubbelzijdig met losse vellen aflopend A3 print.
Xeikon wist zijn technische voorsprong vast te houden en verkoopt het printende gedeelte van de machine aan andere leveranciers, die met grotere en kleinere aanpassingen in de hard- en software de kleurenprinter onder eigen naam verkopen. Bij IBM luistert de machine naar de naam InfoColor 70 of InfoColor 100. Xerox brengt de printer op de markt als DocuColor 70 en DocuColor 100. Agfa bracht zijn belang in Xeikon scherp terug, maar leverde onder de naam Chromapress een machine die gebaseerd is op de Xeikon. Vorige maand maakte Agfa bekend zijn Chromapress divisie te verkopen aan persenbouwer MAN Roland. MAN Roland haalt daarmee de ‘meest grafische’ Xeikon in huis en probeert doordat ook de verkoopkanalen bij de deal zijn inbegrepen eindelijk zijn entree op de digitale printermarkt te maken.
Océ heeft nog geen eigen full color machine in het productenpakket hoewel daar al jaren hard aan gewerkt wordt, maar levert tot die tijd de Chromapress aan zijn klanten. Bestuursvoorzitter Rokus van Iperen kondigde in april dit jaar aan dat het op de komende CeBIT echt zover is. Na de première in 1996 lanceert Océ in het voorjaar van 2001 definitief de EuroColor, zo zei hij op een persconferentie in het Zuid-Duitse Poing. De naam zal nog wel veranderen, maar niet de ‘seven colour’ techniek met het Colour Copy Press systeem die Océ in eigen huis ontwikkelde.
Ook Canon ontwikkelde een eigen full color printtechniek en wist zijn printers voor de kantorenmarkt geschikt te maken voor de veeleisende grafische markt. Canon levert de CLC 1000 full color printer en introduceert op drupa 2000 de CLC 5000. Deze Color Laser Copier print vijftig enkelzijdige A4-pagina’s – aflopend – per minuut.
De meeste aandacht zal tijdens drupa uitgaan naar de clash tussen twee grootmachten. Heidelberg investeerde veel tijd, geld en prestige en wil zijn NexPress laten debuteren. Tot de deuren van drupa opengaan houdt het alle informatie achter slot en grendel. In Parijs sprak ik eind 1998 met de directeur van NexPress Venket ‘Puru’ Purushotham. Purushotham werkte met vierhonderd ingenieurs, waarvan de helft in Duitsland en de helft in de Verenigde Staten, aan de kleurenprinter van deze eeuw. Het enige dat Purushotham kwijt wilde was dat bijna alle patenten waarmee hij zijn Heidelberg printer moet bouwen van Kodak afkomstig zijn. Hij wil een drukmachine bouwen die weinig tot geen onderhoud vergt, bediend kan worden door niet-drukkers en in een drukkwaliteit die de competitie met offset volledig aan kan, vooral bij kleine oplagen in full colour. We zullen zien.
Dan is Xerox een stapje verder. Zowel op CeBIT in Duitsland als op de On Demand Show in New York lanceerde Xerox zijn nieuwe DocuColor 2045 en 2060 printers. Eigen techniek, ontwikkelt samen met Fuji en minstens zo belangrijk: productierijp. De machines halen een snelheid van 45 repectievelijk 60 ppm dubbelzijdige A4 en zijn op allerlei manieren aan de wensen van de klant aan te passen. Het uiterlijk van deze DocuColors vertoont sterke gelijkenis met die van de DocuTechs.
Xerox houdt bovendien nog een troefkaart in de mouw. Onder de codenaam Constellation zal aan een selecte groep klanten een nog meer geavanceerde printer te zien zijn. Heidelberg tegen Xerox, NexPress tegen Constellation, wie zei dat drupa 2000 zo onoverzichtelijk is? Duidelijk is dat de NexPress verder zal moeten zijn dan een voorzichtige ‘sneak preview’ achter een gordijn. Anders pakt Xerox met zijn 2045 en 2060 een voorsprong van minstens een jaar.
Met wat voor techniek de NexPress werkt blijft dus gissen. Behalve Indigo werken de hier geschetste machines met toner. Maar printen met behulp van inkjet techniek wint snel aan populariteit. Inkjet printen is een verzamelnaam voor een aantal uiteenlopende printtechnieken. Grofweg zijn er vier verschillende technieken te onderscheiden. Drop on demand is een techniek waarbij de inkt wordt vrijgemaakt door druk uit te oefenen zodat een druppel inkt in de juiste hoeveelheid op het papier terechtkomt. Bij contintinous ink staat de inkt permanent onder druk en spuit deze een ononderbroken straal inkt. De derde techniek is thermal, waarbij een gasbel in de spuitmond wordt gevormd, die weer druk uitoefent, waardoor er inkt op papier terechtkomt. Tot slot is er de solid ink techniek, waarbij blokjes inkt in vaste vorm worden gesmolten en daarna op het papier worden gespoten.
Inkt spuit uit de printkop met behulp van twee verschillende technieken. Of de inkt wordt verhit, waardoor deze uit het reservoir spuit, of het spuiten wordt in gang gezet met behulp van een piëzo-keramisch proces, waarbij de inkt naar het papier wordt gedreven.
Op drupa zijn verschillende voorbeelden te zien van de ‘nieuwe’ inkjet. Scitex is mede-eigenaar van Aprion, een jonge onderneming die zich specialiseert in inkjet ‘drop-on-demand’ techniek. Hiermee is het niet alleen mogelijk papier, maar allerlei verschillende substraten te bedrukken. Het on-demand bedrukken van behangpapier bijvoorbeeld behoort dan tot de mogelijkheden. Scitex is ook mede-eigenaar van de VersaMark, die tot nu toe alleen in zwart met steunkleur printte. De full color versie van de VersaMark zou een oplage van tweeduizend pagina’s per minuut draaien in een resolutie van 600 dpi.
Andere leveranciers die zich bevinden op de rand van ontwikkelingswerk en bedrijfszekere printers zijn het Engelse bedrijf Xaar en de Belgische onderneming Barco. Barco laat voor de eerste keer The.Factory hogesnelheidsprinter zien. De printkoppen zijn van een niet nader genoemde derde partij. Mogelijk – maar dat is speculatie – zijn deze printkoppen afkomstig van Xaar. Details over The.Factory (spreek uit als: the dot factory) wil Barco niet vrijgeven. Naar alle waarschijnlijkheid debuteren er machines in verschillende formaten, variërend van een printer voor visitekaartjes tot en met behangpapier.
Leon van Velzen
[Publicatie: Graficus, april 2000]
|
Vragen of opmerkingen naar: redactie§magazijn.nl
© 1998 - 2010 | Uitgeverij Het Nederlands Magazijn bv
|
