Zwart-wit

 

  

Omhoog

 

 

Van lelijk eendje tot sierlijke zwaan

 

Printen in zwart en printen in kleur, daar zit nog altijd een wereld van verschil tussen. Met zwart/wit is makkelijker geld te verdienen, dan met de kleurenprinters. Hoogvolume zwart/wit printers zijn op drupa dan ook in vele hallen te vinden.

 

Het sterkste punt van printers - machines die met een redelijk grafische kwaliteit documenten in een oplage van één kunnen produceren - is dat ze van nature in een digitale werkstroom passen. Een drukpers is een supercopier, terwijl een printer de eigenschap heeft dat het beeld vanuit de computer gestuurd wordt. Daarmee kan elk document uniek zijn en is een oplage van één werkelijkheid - het ultieme doel van printing-on-demand. 

 

Grafici hebben lang neerbuigend neergekeken op die vreemde poederdozen. Kwaliteit nul, beeld te onvoorspelbaar, inconsistent, te duur en tot overmaat van ramp ook nog eens geen inkt, maar toner. De som die MAN Roland topman dr. B. Egert vorig jaar tijdens een Gea-seminar over print-on-demand maakte klopte. Egert, mathematicus van huis uit, stelde dat er op de hele wereld 450.000 drukkerijen zijn. Die drukkerijen kochten met zijn allen tot nu toe tienduizend digitale persen. Van dat aantal wordt de helft gebruikt. Los van de vraag of de cijfers van Egert kloppen, zinken de verkochte aantallen printers vergeleken bij die van drukwerken voor offset, diepdruk of flexo inderdaad in het niet. Maar dat is niet het einde van het verhaal. Integendeel, het is juist het begin.

 

De komende drupa laat een explosie aan printers voor de grafische markt zien. Op de zwart/wit markt meldden zich na jaren van Xerox-dominantie afgelopen jaar ook andere spelers. Deze zwart/wit markt voor het hoogvolume printen kent volgens onderzoeksbureau Cap Ventures dit jaar wereldwijd een omzet van ruim achttien miljard gulden. Dat zijn peanuts, vergeleken met de conventionele grafische markt, waar bijvoorbeeld alleen al in Nederland jaarlijks dertien miljard gulden omgaat.

Maar de sterke troeven zijn inmiddels ook bekend. Printen in zwart/wit met een oplossend vermogen van 600 dpi wordt door het overgrote deel van de klanten als acceptabel tot goed beoordeeld. En wat goed genoeg is voor de klant, moet zeker goed genoeg zijn voor de drukker.

 

In Nederland zijn het niet alleen grafici die aan de weg timmeren met hun zwart/wit productiefaciliteiten. Ted Gigaprint uit Almere is een bekend voorbeeld. Voor onder andere uitgeverij Wolters Kluwer worden de losbladige wetboeken en andere juridische uitgaven up to date gehouden. Ook een bedrijf als Scan Laser in Zaandam produceert miljoenen zwart/wit geprinte pagina’s per maand. En zo zijn er nog tientallen bedrijven te noemen.

 

De belangrijkste toepassingen van zwart/wit printen zijn boeken, brochures, folders en handleidingen. Ondanks de groei van de markt voor kleur, die de laatste jaren alleen in tweecijferige percentages is uit te drukken, blijft zwart/wit een uiterst aantrekkelijk marktsegment. Statement printing, ofwel het afdrukken van rekeningen – door grafische bedrijven tot voor kort nauwelijks serieus bij hun activiteiten betrokken, is zo’n nichemarkt, waar het goed toeven is.

 

De fabrikanten die de machines in het hoogvolume segment leveren zijn op de vingers van één hand te tellen. Xerox timmert al bijna tien jaar aan de weg met zijn DocuTech familie. De fabrikant is daarmee zeer succesvol. Op elke vijftienduizend Nederlanders draait één DocuTech: dat is een wereldrecord. Deze zwart/wit machines printen met losse vellen. Aan de vooravond van drupa lanceerde Xerox een nieuwe 2000 familie. Eén van de eerste producten van de nieuwe 2000-Serie is de 155 ppm-printer DocuTech 6155. De DocuTech familie kent met de komst van de 6155 vijf printers en twee scanners. De 6155 heeft veel van dezelfde eigenschappen als het Xerox vlaggeschip de DocuTech 6180. Een afdrukkwaliteit van 600 dpi, vijf invoerlades voor uiteenlopende formaten en substraten met een gezamenlijke capaciteit van 7000 vel. De 6155 kan worden uitgerust met verschillende invoer- en afwerkopties voor het geautomatiseerd afwerken van complexe documenten. Het systeem is bestemd voor printvolumes tussen de anderhalf miljoen en vijf miljoen pagina’s per maand.

 

De andere printers uit de 2000 serie zijn het instapmodel de DocuTech 65 (65 ppm) en de razendsnelle DocuTech 6180, de snelste zwart/wit vellenprinter met 180 ppm. Naast de nieuwe DocuTech 6155 levert Xerox de 135 ppm DocuTech 6135 en de DocuTech 6100, die goed is voor honderd pagina’s per minuut. Voor de rotatiemarkt heeft Xerox de DocuPrint 900 en DocuPrint 1300 in huis. De DocuPrint 900 haalt een maximale snelheid bij dubbelzijdig printen van ruim zestig meter per minuut, ofwel 900 A4-tjes in duplex. Voor de DocuPrint 1300 staat negentig meter per minuut respectievelijk 1300 A4 pagina’s in duplex op de snelheidsmeter. Een productie van circa 28 miljoen afdrukken per maand is volgens Xerox goed haalbaar.

 

Maar, zoals gezegd, er zijn meer spelers aan het front. Danka leverde als eerste in Nederland de hoogvolume zwart/wit printer van Kodak, de  DigiSource. De bedenkers en bouwers van de DigiSource, de  Imaging Divisie van Kodak in de Verenigde Staten, werd in de lente van 1999 overgenomen door Heidelberg, die daarmee zijn eigen zwart/wit printer bemachtigde en deze op de markt brengt onder de naam Digimaster. Heidelberg heeft hiermee een mooie machine in handen met het vertrouwde Heidelberg logo. De drukker die digitaal wil maakt met de investering in deze machine de grote stap naar een digitale manier van werken. Ook de Digimaster print vanaf losse vellen.

 

IBM bleef niet achter, paste de software van de DigiSource aan en lanceerde eind september vorig jaar tijdens de grafische vakbeurs Southprint in Londen de Infoprint 2000. Deze hoogvolume zwart/wit printer produceert eveneens maximaal 110 dubbelzijdige zwart/wit A4tjes per minuut. Opmerkelijk is de diepzwarte uitvoering van de IBM-printer. Canon borduurt voort op hetzelfde patroon en kwam begin november 1999 met zijn imageRunner 110. De imageRunner is evenzeer schatplichtig aan de DigiSource.

 

En de nationale trots? Wat doet Océ op de zwart/wit markt? Océ is al jaren actief en succesvol met zijn hoogvolume machines Demandstream 3000 en 4000 DI en probeert ook in de grafische wereld een stevige voet tussen de deur te krijgen. Het paradepaardje van Océ voor het digitaal drukken met hoge snelheid in zwart/wit en steunkleur is de Demandstream 8000 DI. Deze drukt met vellen of van de rol in 2-up met een snelheid van 8.700 vellen (model 8070) tot 14.100 vellen (model 8080) per uur. Dat is per maand goed voor een aantal tussen de acht en de twaalf miljoen druks op A4-formaat. Onder deze topstukken uit de collectie levert Océ een hele range machines die aan dezelfde kwaliteitseisen voldoen, maar minder snel zijn, zoals de Demandstream 6000 DI, de 4000 DI en de 3000 DI. Om de gedachten te vormen: deze laatste print alleen met losse vellen. Ook de 3000 DI bestaat in twee uitvoeringen: de 3020, goed voor 55 pagina’s per minuut en de 3030 die 75 pagina’s per minuut aankan. De papierformaten variëren van A3 aflopend tot en met B4.

 

Relatief nieuw is de VersaMark van CreoScitex die in hoge snelheid van de rol print. Het aanbrengen van steunkleuren is met deze printer, net als bij de machines van Océ, mogelijk. Op drupa maakt Indigo zijn debuut met de Ebony, eveneens een hoog volume zwart/wit printer. Geheel in de lijn van de filosofie van Indigotopman Benny Landa werkt deze machine niet met toner, maar met Indigo’s ElectroInk.

 

Steeds vaker maken persenbouwers gebruik van elkaars techniek en ontstaan er hybride persen of printers. Het niet bestaande woord drukprinters geeft aan wat deze machines doen. Gallus, de Zwitserse labelspecialist die vorig jaar voor een deel in handen van Heidelberg kwam, gebruikt de print engine van Indigo in zijn Gallus Indigo DO 330. De machine vormt één lange afwerkstraat, die kan personaliseren. De Nederlandse smalbaan offsetpersenbouwer Drent kan in zijn Vision- persen een module van Nipson inschakelen, waarmee op de snelheid van de drukpers in zwart/wit drukwerk gepersonaliseerd kan worden. Nipson werd in 1999 eigendom van Xeikon, die daarmee de magnetografische printtechniek in huis haalde. Het oplossend vermogen van de Nipson printer loopt op tot maximaal circa 400 dpi. De mate van personaliseren is vrij rudimentair, maar het aanbrengen van NAW-gegevens die er strak uitzien, is met de Nipson goed mogelijk.

 

Printers functioneren alleen in een digitale werkstroom. Alle printerleveranciers hebben hun digitale front ends inmiddels op orde. Bij zwart/wit bereikt de data snel genoeg de printkoppen om niet langer de flessenhals in de productie te vormen. Elke fabrikant adviseert zijn klanten weer andere Rip’s en personaliseringssoftware. Vaak maakt relatief eenvoudige, maar effectieve impositiesoftware onderdeel uit van het aangeboden pakket. De keuze voor een bepaald product wordt ook hier weer bepaald door de specifieke markt die de graficus met zijn machines wenst te bedienen.

 

Dat geldt ook voor het afwerken. De machines die afgeleid zijn van de DigiSource beschikken net als de Xeroxprinters in-line al over de nodige afwerkmogelijkheden. Nieten tot en met het maken van  schoongesneden boekjes behoort veelal tot de mogelijkheden.

 

Specialisten zoals bijvoorbeeld Rotaform leveren afhankelijk van de wensen van de klant maatwerkoplossingen. De grote spelers op afwerkgebied zoals C.P Bourg, Böwe, Stralfors en Hunkeler komen met prachtige techniek in de vorm van rol/rol, rol/kettingformulier, rol/stapel of rol/boek en leveren ook allerlei mechanische interfaces om de snelheidsverschillen tussen printer en afwerkmachine te elimineren.

 

In traditionele grafische bedrijven werd wel eens neerbuigend gekeken naar de ploeteraars, die met hun A4-printjes in zwart/wit op zijn best tot de kleinoffset gerekend mochten worden. Werk voor huisdrukkerijen, niet voor niets meestal weggestopt in de kelder. Het kan verkeren. Het lelijke eendje ontpopt zich tot een moneymaker van grote klasse. De zwart/witte Assepoester is definitief weg uit de kelder en bezig aan een triomfantelijke opmars door de grafische rangen.

 

 Leon van Velzen

 

[Publicatie: Graficus, april 2000]

 

 

Vragen of opmerkingen naar: redactie§magazijn.nl
© 1998 - 2010 |  Uitgeverij Het Nederlands Magazijn bv
Laatst bijgewerkt:
22 juni 2010
Al het gepubliceerde werk op deze website valt onder de spelregels van creative commons.