|
|
|
|
De opkomst van Digital Rights Management
Maximale bescherming van tekst, beeld, geluid of data levert geen geld op. Het weggeven van waardevolle informatie op internet evenmin. Bedrijven leveren de businessmodellen en de software om auteursrechten te beschermen en tegelijk geld binnen te halen. De naam van dit fenomeen: Digital Rights Management.
Geheime stukken tikten ambtenaren vroeger op roodachtig papier. De kopieermachine kon daar niet veel meer van maken dan een zwarte afdruk. De echt geheime dossiers hadden bovendien een watermerk in het papier. Niet alleen een teken van goede smaak, maar tegelijkertijd een manier om aan te tonen dat het hier authentieke documenten betrof.
Digitale bestanden gooiden deze nette, overzichtelijke wereld ondersteboven. Om over internet nog maar te zwijgen. Niet alleen bleek kopiëren in de digitale wereld een fluitje van een cent, ook de distributie van beeld-, geluid- en databestanden vlogen over de wereld. Nijvere knippers en plakkers maken dankbaar gebruik van het creatieve geploeter van anderen. Ze spelen probleemloos de laatste Britney Spears of Anouk op PC of MP3-player en lezen de mooiste romans die uit de printer rollen.
De discussie over het beschermen van auteursrechten van materiaal dat op internet staat woedt al zolang de webwereld bestaat. De pleitbezorgers van internet predikten volledige vrijheid en openheid. De keerzijde van die medaille is dat veel waardevolle informatie helemaal niet op het web terecht komt, simpelweg omdat de bedenker dan naar zijn centen kan fluiten.
De commotie rond Napster en de bestseller van Stephen King ‘Riding the Bullet’ zetten Digital Rights Management, een betrekkelijk nieuw fenomeen, hoog op de agenda van iedereen die intellectueel eigendom via het web wil verspreiden en verkopen. Daar zit een probleem: verspreiden is prachtig, maar zinloos wanneer er niet ergens een portemonnee opengaat. De rechten van auteurs moeten worden beschermd, maar niet zodanig dichtgetimmerd dat niemand meer bij de informatie kan komen.
Makers van Digital Rights Management software springen op de trein die gouden bergen belooft, niet alleen voor de makers van teksten, van beeld en geluid maar ook voor hen die een boterham willen verdienen met het regelen en het beheer van de digitale rechten. Reciprocal, het oudste digitale ‘clearing house’ voor rechten in de Verenigde Staten verwacht dat de markt voor DRM-transacties rond 2004 circa 300 miljard dollar zal bedragen.
Eén van de grote spelers in Europa is uitgever Bertelsmann die ervan uitgaat dat de meer dan honderd jaar ervaring dit bedrijf deze een voorsprong geeft op anderen in deze snel groeiende markt. Bertelsmann werkt onder de naam Digital World Services samen met Intertrust. Grote spelers in de Verenigde Staten zijn ContentGuard en het al genoemde Reciprocal. Nog tientallen start ups - Blue Spike in de muziekindustrie - lopen zich langs de zijlijn warm met slimme software en nieuwe businessmodellen.
Wie op een serieuze manier informatie wil verspreiden heeft niet genoeg aan een simpele aan/uit knop, waarmee de ontvanger de gewenste informatie wel of niet in huis haalt. Neem een duur onderzoeksrapport, waar de ontvanger vaak duizenden guldens voor moet betalen. Het ene bedrijf heeft voldoende aan de managementsamenvatting en zit niet op de uitgebreide tabellen te wachten. Een ander wil vier exemplaren voor fysieke distributie, maar bovendien moeten zes andere medewerkers de informatie van hoofdstuk tien kunnen inzien. Geavanceerde software maakt dergelijke keuzes niet alleen mogelijk, maar zorgt er tevens voor dat voor al deze verschillende rechten ook verschillende hoeveelheden geld betaald worden. Digital Rights Management gaat veel verder dan een slimme manier om rechten te beschermen en geld te incasseren. DRM vormt in de handen van uitgekookte marketeers prachtig gereedschap om precies die informatie bij de gebruikers te krijgen waarin de consument geïnteresseerd is.
Een ander wil een kopie uit een dagblad printen. Ook hier gelden dezelfde – geautomatiseerde – regels. Het artikel wordt aangeklikt, omgezet in een keurig PDF-bestand en kan – tegen betaling - één keer worden geprint.
Niet iedereen staat overigens te juichen bij de komst van software die waardevolle informatie moet beschermen tegen misbruik. Techniek op zoek naar een applicatie, is de meest gehoorde kritiek over DRM. DRM vormt een barrière tussen de afzender van de informatie en de ontvanger, zeggen criticasters. Consumenten moeten een te grote stap zetten om bij de informatie te komen die ze wel zien, maar niet direct kunnen krijgen.
Uitgevers willen wel incasseren, maar zitten niet te wachten op nieuwe afdelingen die deze rechten gaan beheren. Bovendien is iedereen als de dood om verkeerde software te kiezen, waarna de hele exercitie over een paar jaar opnieuw kan worden gedaan.
Het bedrijf Reciprocal heeft zijn businessmodel daarop gebouwd. De onderneming verzorgt de hele financiële afhandeling en regelt de rechten voor elke uitgave, deel van de uitgave, muziekstuk of film. Overigens merkt de lezer, luisteraar of gebruiker daar nauwelijks iets van. De pagina’s waarmee Reciprocal de transacties regelt zien er precies hetzelfde uit als die van de opdrachtgever. Reciprocal volgt de digitale bestanden, waardoor ook ‘superdistributie’ tot de mogelijkheden behoort. De bekende link met ‘mail deze informatie naar een vriend’ zal als het aan de DRM-operators ligt ook geld gaan kosten. Deze nieuwe variant van de kettingbrief is op internet veel geld waard. De kunst is dan wel om dat goud te delven.
Leon van Velzen
[Publicatie: Tijdschrift voor Multimedia, mei 2000]
ContentGuard: een voorbeeld
Xerox ontwikkelde in de laboratoria in Palo Alto ContentGuard. In april dit jaar startte Xerox samen met Microsoft een nieuwe onderneming onder dezelfde naam. Bij het gebruik van eBook bijvoorbeeld kan ContentGuard worden ingezet om de rechten van de auteur te beschermen. Marktonderzoeken, rapportages, boeken, bladmuziek en cursusmateriaal kunnen met de software worden beschermd.
ContentGuard werkt met behulp van eXtensible Rights Markup Language XrML. Xerox en Microsoft hopen dat deze techniek zich zal ontwikkelen tot de de facto standaard bij Digital Rights Management. De software die DRM regelt werkt met Rights Labels die metadata bevatten. Deze metadata wordt gekoppeld aan het digitale bestand. Rights Labels bevatten alle informatie die nodig is om de rechten te beschermen (printen, bekijken, kopiëren) en - indien er betaald is - vrij te geven, eventueel voor een beperkte periode.
Volgens ContentGuard zijn er begin oktober meer dan duizend gebruikers, waaronder Barnes & Noble, Glassbook, Hewlett Packard en Time Warner Trade Publishing. Ook maken ‘clearing houses’ die de feitelijke afhandeling van de transacties voor hun rekening nemen gebruik van de XrML-techniek.
Hoe bescherm je bestseller?
Hoe werkt een Digital Rights Management Systeem in de praktijk? MultiMedia.nl lanceert via het web Bestseller. Het bestand wordt beschermd door ContentGuard, waarbij de uitgever de rechten kan aangeven, bijvoorbeeld: ‘gratis te bekijken gedurende vijf minuten’, ‘alleen digitaal verkrijgbaar’ of ‘na aankoop met een creditcard éénmaal te printen’. De bezoeker van de MultiMedia.nl site ziet Bestseller en kan deze downloaden als een PDF-bestand voor Acrobat Reader of voor zijn eBook reader. De prijs van Bestseller kan in het een of andere formaat verschillen. Ook kan er voor veel minder geld slechts één hoofdstuk worden besteld. De klant besluit te kopen, gaat naar de e-commerce pagina van MultiMedia.nl en doet Bestseller in zijn winkelwagentje. Hoewel de e-commerce pagina van MultiMedia.nl de look & feel heeft van de rest van de site wordt dit gedeelte van de transactie afgehandeld door een ‘clearing house’, zoals Reciprocal. De klant geeft zijn creditcard nummer door en kan beginnen met downloaden. Wanneer deze klant het bestand wil forwarden naar een kennis, kan deze Bestseller niet openen, maar wordt automatisch doorgeleid naar de e-commerce pagina van MultiMedia.nl, waarna het spel opnieuw begint.
Links
|
Vragen of opmerkingen naar: redactie§magazijn.nl
© 1998 - 2010 | Uitgeverij Het Nederlands Magazijn bv
|
