|
|
|
|
"Niet controleren, maar faciliteren"
De circa dertig deelnemers aan ‘Strategische Business Innovatie’ zijn onverdeeld positief over de inhoud van de werkconferentie die Syntens organiseerde voor deelnemers uit de grafimedia-industrie. ‘Geen kookboek voor succes, maar een nuttige en inspirerende bron van informatie.’
Waarom lukt het me als drukker maar niet om uren in rekening te brengen voor adviezen aan mijn opdrachtgever, terwijl een reclamebureau fluitend de urenfacturen in het rond strooit? Dat is slechts één van de prangende vragen, waar deelnemers aan de Syntens-werkconferentie een antwoord op zochten. Een andere vraag: waarom knokken drukkers elkaar altijd maar weer met slechte prijzen de tent uit?
Syntens organiseerde voor vertegenwoordigers uit de grafimedia-industrie twee werkbijeenkomsten. De eerste op 30 januari in Vinkeveen, de tweede op 20 februari in Amsterdam. Tijdens de eerste bijeenkomst lag de nadruk op de theorie achter strategisch denken, in de tweede sessie stond de – vaak harde – praktijk centraal.
Waarom drukke ondernemers twee keer zes uur lastig vallen met een spoedcursus strategische denken en handelen? Volgens Jan van der Linden, inleider en drijvende kracht achter het concept ‘Strategische Business Innovatie’, is die vraag niet moeilijk te beantwoorden. ‘Rendement of winst maken is voor veel ondernemingen veelal de belangrijkste doelstelling in hun bestaan. Jammer genoeg kunnen we dat alleen maar in december, aan het eind van de rit, constateren. Desondanks gaan we gewoon op de oude voet door en prepareren we ons op nieuwe kansen en mogelijkheden. Natuurlijk proberen we, daar waar dat mogelijk is, verbeteringen aan te brengen of te innoveren.’
Recent onderzoek van de Brabantse Ontwikkelingsmaatschappij, uitgevoerd bij Brabantse midden en kleinbedrijven bevestigt dat beeld. In het onderzoek wordt geconcludeerd dat het MKB beschikt over excellente ‘maakvaardigheden’, maar niet over uitnemende ‘marktvaardigheden’. Die conclusie moet grafische bedrijven vertrouwd in de oren klinken.
Het bedrijfsleven moet tevens rekening houden, zo blijkt uit het onderzoek, met een snel toenemende turbulentie in de markt. Veel aanbieders met min of meer gelijk aanbod zullen in de nabije toekomst met elkaar de strijd aan moeten binden voor behoud van het bestaande rendement. Hierdoor zal in veel organisaties noodgedwongen een verschuiving plaats gaan vinden van proces- en productinnovatie naar markt- en organisatie-innovatie. Alweer een bekend geluid.
Jan van der Linden: ‘Nu kunnen we ons natuurlijk allemaal storten op het veroveren van de markt, het vinden van onvermoede gaten daarin of het creëren van kansrijke niches, maar ook dat zal niet veel helpen. Omdat aanbod en vraag steeds minder op elkaar zullen aansluiten, kunnen we trachten de organisatie op deze trend aan te laten sluiten, maar ook dan blijven we als organisatie functiegericht bezig met het zoeken naar ad-hoc oplossingen.’
Ondernemingen zullen er achter moeten zien te komen dat de belangrijkste innovatie ligt in het veranderen van het functiegerichte denken in oplossingen naar het procesgerichte denken.’Dat wil zeggen dat wij de dynamiek in het zakendoen zélf moeten innoveren. Als organisatie moeten we groeien van ‘maakbekwaam’ naar ‘marktbekwaam’ en naar ‘business-bekwaam’.
Mooie woorden. Maar hoe doe je dat? Volgens Van der Linden zijn de tijden hectisch en de toekomst onzeker. Toch kun je wel iets over die toekomst zeggen. ‘Kennis ontwikkelt en verspreidt zich zo snel, dat hier de tijd steeds sneller lijkt te gaan. Het gaat mij er niet om de toekomst te voorspellen, maar te zoeken naar signalen. De kunst is die signalen op te pikken en vervolgens in te zetten bij de richtingbepaling van je onderneming.’
‘Marktonderzoek heeft dan ook nauwelijks zin’, chargeert Van der Linden. ‘Dat is niet meer dan een momentopname uit het verleden. Tegen de tijd dat je je producten of organisatie hebt aangepast, is de markt al weer veel verder. Het gaat erom de al dan niet uitgesproken wensen van je klanten te weten te komen, of beter gezegd te herkennen. De vraag voor een bedrijf is niet wie ben ik, maar wat doe ik? Hoe ervaren mijn klanten mijn activiteiten? Evenmin is de vraag: waar zit ik met mijn bedrijf, maar: waar wil ik naar toe?’
Als je een strategie uitkiest, moet je niet alleen weten waar je heen wilt, maar ook waar je vandaan komt, luidt de boodschap van Van der Linden. Veel bedrijven kiezen er – meestal gedwongen door ‘tijdgebrek’ - voor om niet te innoveren, maar om te excelleren. Dat zorgt voor lagere productiekosten en een beter product.
De gereedschappen die Jan van der Linden ontwikkelde, zijn bij het analyseren van de eigen positie van de grafische onderneming van groot belang. Kleinere en grotere grafische bedrijven kunnen met het model dat hij ontwikkelde hun voordeel doen. Dat model is niet gemakkelijk. Dat kan ook niet, gezien alle variabelen die Van der Linden er in heeft willen verwerken om de werkelijkheid zo dicht mogelijk te benaderen. Het model voor strategische business innovatie kent vele lagen. De praktische werking ervan gaat verder dan ‘tijd vrijmaken om over de toekomst na te denken’. De deelnemers aan de werkconferentie waren het erover eens dat zijn manier van werken voor grafimediabedrijven sterk aan praktisch belang zal winnen wanneer er een soortgelijk model op de leest van de grafimediabedrijven wordt geschoeid, die meer recht doet aan de eigen positie die grafimediabedrijven in het economisch landschap innemen. Niet omdat grafici nu eenmaal altijd een uitzonderingspositie claimen, maar omdat de aard van de producten en de productie van grafimediabedrijven al meer dan vijf eeuwen hun eigenaardigheden kennen.
Volgens Van der Linden verandert de geldeconomie in een waarde-economie waarin de waarde van tijd, netwerken en kennis centraal staan. ‘Controleren’ en ‘beheersen’ verandert in ‘faciliteren’ en ‘kennis genereren’. Leidinggevenden in grafimedia ondernemingen zullen deze tekenen des tijds moeten leren herkennen en verstaan, willen ze succesvol een vernieuwende weg naar de toekomst inslaan.
Leon van Velzen
[Publicatie: Graficus, april 2001]
Wie meer wil weten over de werkconferentie ‘Strategische Business Innovatie’ van Syntens of van het boek ‘Innoveren & Excelleren’ van Jan van der Linden, neemt contact op met Hans Baljet, Syntens Den Haag, 070 – 41 45 555
Huig Printing als testcase
Chris Knip is directeur-eigenaar van Huig Printing. Zijn bedrijf won afgelopen jaar de Gouden Z Award in de categorie ‘Innovatie’. Zevenhonderd winkels voorzien van de juiste hoeveelheid prijskaarten, van de juiste soort en op de juiste grootte - dat was een wens van Albert Heijn. Op initiatief van Huig Printing werd een projectgroep geformeerd - bestaande uit vertegenwoordigers van Albert Heijn, Huig Printing en een externe deskundige - om dit verzoek maatgesneden te beantwoorden. De oplossing werd gevonden in het digitaal processen, drukken en distribueren van prijskaarten per winkel met behulp van een speciaal ontwikkeld automatiseringssysteem.
Grafische bedrijven zitten in een technische rat race die binnen het midden- en kleinbedrijf zijn weerga niet kent. De ene technische vernieuwing na de ander rolt over de bedrijven die wel moeten blijven investeren om de kostprijs per eenheid/product zo laag mogelijk te houden. Ook gebruiken bedrijven hun technische hardloperij om zich tegen concurrenten af te kunnen zetten.
Toch is er nog een heel belangrijk argument, waarom je de opdracht wel krijgt en je collega niet, denkt Chris Knip. ‘Dat is het ongrijpbare, maar ook mooie ‘gunnen’, wat in deze bedrijfstak nog steeds gemeengoed is.’ Hoe mooi ook, tegelijkertijd laat het ‘gun-instrument’ zien hoe kwetsbaar je onderneming op termijn is.
Huig Printing liet het niet bij de ’gunfactor’ ging veel verder en ontwikkelde het prijswinnende concept voor het printen op afroep van de prijskaarten. ‘Chris Knip luisterde goed naar zijn opdrachtgevers en zocht binnen zijn grafische context naar een adequate oplossing voor een probleem bij zijn opdrachtgever. Daarmee ontstijgt hij het niveau van ‘jobber’ waarbij de essentie is dat je altijd tegen een minimale prijs werkt en ontpop je je plotseling tot meedenker met de opdrachtgever. De prijs van je drukwerk wordt dan direct minder relevant.'
Wie is Jan van der Linden?
Jan van der Linden is opgeleid als industrieel vormgever. Hij pleit voor strategisch denken bij ondernemers. ‘De uitdaging van het leiderschap ligt in het bepalen van het juiste moment om de organisatie zich te laten voorbereiden op de wensen van de toekomst’, schrijft Van der Linden in zijn boek. Dat betekent vooral oude normen en waarden loslaten, om nieuwe wegen te ontdekken. Dit is geen blinde zoektocht zonder kompas. Een nauwkeurige plaatsbepaling van de eigen positie in de markt en de positie die beoogd wordt, liggen ten grondslag aan het instrument dat Van der Linden ontwikkelde, het zogenaamde ‘Value Based Business Instrument.’
Jan van der Linden, actief als zelfstandig consultant, schreef een boek waarin hij zijn ideeën samenvatte: ‘Innoveren & Excelleren, over de logica van het gevoel en het ontstaan van nieuwe kennis en succes.’
Wat is Strategische Business Innovatie?
‘Strategische Business Innovatie’ is een concept dat antwoord geeft op de knellende vraag hoe en op welke wijze ondernemingen hun dynamiek kunnen versterken en zonodig innoveren.
Syntens stelde een aantal grafische ondernemers in de gelegenheid om kennis te maken met dit concept. In de woorden van Syntens: ‘Strategische Business Innovatie laat u kennis maken met een concept om nieuwe markt te genereren.’
|
Vragen of opmerkingen naar: redactie§magazijn.nl
© 1998 - 2010 | Uitgeverij Het Nederlands Magazijn bv
|
