|
|
|
|
De aaibaarheid van papier
Dick Suer stond afgelopen jaar op menig podium in Europa te vertellen hoe mooi en vooral effectief gedrukte tijdschriften in de strijd met elektronische media uit de bus komen. Het winnen van de Dolf van den Brink Trofee tijdens het Uitgeefcongres 2002 inspireerde Suer tot nader onderzoek naar de beleving van papier.
Met Fred Bronner van de Universiteit van Amsterdam en Göte Nyman, hoogleraar psychologie van de Universiteit van Helsinki, droeg Suer zijn geloof in de kracht van papier uit. Maar geloof alleen is onvoldoende. Suer wilde nader wetenschappelijk onderzoek naar het gebruik van verschillende soorten papier in tijdschriften en de effecten daarvan op de lezer. Uitgeverij Sanoma deed mee en produceerde drie verschillende edities van Beau Monde op uiteenlopende papiersoorten. Deze drie edities werden voorgelegd aan kritische lezerspanels in België, Hongarije en Nederland.
De uitkomsten van het onderzoek krijgen de bezoekers van het Uitgeefcongres in Rotterdam als eerste te horen. Marika Riatisto van de Finse papierfabrikant M-Real is bezig met het verwerken van de finale onderzoeksresultaten. Voor Suer staat wel vast welke kant het opgaat. De soort, uitstraling, kleur en textuur van papier is van bijzonder groot belang bij de leesbeleving. ‘In België hield prof. Nyman een lezing voor een zaal met tweehonderd mensen. Ze moesten twee velletjes papier op schoot leggen, waarna er een paar experimenten volgden. Ogen dicht, beetpakken en luisteren naar het papier, bijvoorbeeld. Papier kwam voor die mensen tot leven.’
Maar wat zijn die gevoelswaarden nu precies en hoe verhouden die zich tot andere kwaliteiten van een tijdschrift, zoals de geordende structuur, de overzichtelijke vorm en goed kleurgebruik? Göte Nyman verrichtte daar voor de Universiteit van Helsinki en in nauwe samenwerking met M-Real al eerder onderzoek naar. Daarbij ging het vooral om zaken als ergonomie, gebruiksgemak, rustgevendheid, ritme, beleving en inpasbaarheid in het persoonlijk leven van de lezers en lezeressen van tijdschriften.
Nyman stelde aan de hand van deze criteria een scorelijst op waarbij ‘good old’ papier en het lezen of bekijken van informatie op het web tegenover elkaar stonden. Niet verrassend won papier het op vrijwel alle fronten. Opvallend aan dat onderzoek was wel dat de keuze van de soort papier door de uitgever zeer nauw luistert. Waar ontwerpers de neiging hebben te kiezen voor matte, vaak wat geler papier, geven lezers van magazines vrijwel altijd de voorkeur aan helderwitte, glanzende papiersoorten.
Voor het nieuwe onderzoek wilde Suer graag weten of de kwaliteitsbeleving van papier - de uitstraling, warmte, aantrekkelijkheid en kleurintensiteit - in Hongarije, België en Nederland grote verschillen kent. Is er verschil in beleving bij de redactionele pagina’s en advertenties? Waarderen Hongaarse vrouwen mattere glossy’s meer dan onze zuiderburen? Willen de Nederlandse lezeressen voor alles een hevig glimmende Beau Monde? En zo ja, wat betekent dat dan? Dick Suer is zelf ook nieuwsgierig naar de uitkomsten van het onderzoek.
Wetenschappelijk of niet, voor Suer staat nu al vast dat er op dit moment geen medium op de wereld te vinden is dat wat betreft gemak, leesbaarheid en informatieoverdracht het gedrukte, papieren tijdschrift naar de kroon steekt.
Leon van Velzen
[Publicatie: Mediafacts, juli 2003]
|
Vragen of opmerkingen naar: redactie§magazijn.nl
© 1998 - 2010 | Uitgeverij Het Nederlands Magazijn bv
|
