|
|
|
|
"Overheid frustreert liberalisering postmarkt"
Zijn de blauwe enveloppen met inhoud van de fiscus brieven of drukwerk? Geen zaak voor Neerlandici, zo blijkt, maar voor de rechter. De belangen zijn dan ook groot. De onderliggende vraag: in hoeverre is de Nederlandse zakelijke postmarkt al geliberaliseerd? Ronald Blom: “TPG Post verwijt ik niets, maar het wordt echt tijd dat de overheid zijn verantwoordelijkheden neemt.”
Ronald Blom is ondernemer, directeur van Businesspost in Haarlem en luis in de pels van de gevestigde Nederlandse postorde. Blom begon zijn loopbaan als telegrambesteller bij wat toen nog de PTT heette. Alle medewerkers waren ambtenaar, de toekomst leek duidelijk en de monopoliepositie van de staatsbedrijven der post- en telefonie onaantastbaar. Veel is er in de kwart eeuw die verstreek veranderd, maar ook is veel hetzelfde gebleven. Dat steekt Blom die zijn ideeën over de liberalisering van de postmarkt eind december vastlegde in het boekje ‘De post, beter en goedkoper voor de consument’.
Ronald Blom was een van de eerste ondernemers in Nederland die kansen zag op de hermetisch gesloten markt voor postbezorging. Hij richtte het bedrijf Mailmerge op, maar verliet zijn geesteskind na ‘onenigheid over de te voeren strategie’. Dat is voltooid verleden tijd. Met zijn nieuwe onderneming Businesspost opereert hij vanuit Haarlem. Een expeditiecentrum draait op Ypenburg. Alleen bij de distributie van zakenpost liggen er mogelijkheden. De speelruimte op de markt is klein, ondanks de nieuwe Postwet van 2000.
Wordt Blom wel serieus genomen of ziet hij zichzelf als de Don Quichot van de postmarkt? Ronald Blom is gedreven, enthousiast en volhardend. Dat zijn karaktereigenschappen die hij deelt met de dolende ridder. Maar anders dan de edelman uit La Mancha vecht hij niet tegen windmolens, maar tegen structuren die stammen uit de vorige eeuw. Hij knokt voor zijn klanten, voor een werkelijk open postmarkt en heeft daar even strijdbare als heldere meningen over. Zo verwijt Blom TPG Post geenszins het monopoloďde gedrag van de marktleider die als bruidschat een peperdure en hypermoderne infrastructuur van de belastingbetaler meekreeg. Ook kan hij begrip opbrengen voor het feit dat hij keer op keer de gang naar Opta en rechter moet maken om de kleine openingen die de postwet hem biedt ook daadwerkelijk te benutten. Hij zet zich in om de overheid en de organisatie die de verdere liberalisering van de postmarkt in goede banen moet leiden: de Opta tot een snellere en verdergaande liberalisering van de postmarkt te bewegen.
Ronald Blom: “Ik zit mijn hele leven in de postwereld en geniet daar elke dag van. Het is een dynamische en opwindende wereld. TPG Post is een prima onderneming. Wanneer je kijkt naar de productiviteit per voltijd medewerker dan scoort TPG in Nederland met 195.000 poststukken veruit het beste in Europa. Op de tweede plaats staat België met 155.000, daarna volgen het Verenigd Koninkrijk, Frankrijk, Denemarken en Duitsland. Hekkensluiter in dit rijtje is Italië met 39.000 stuks. Dus waar is TPG Post zo bang voor? Ze zijn wat betreft doelmatigheid elk postbedrijf in Europa de baas. Liberalisering is goed voor de sector. Er zijn zeker in Nederland stappen vooruit gezet, maar juist in het lucratiefste deel van de markt zit de boel potdicht. Op het bezorgen van particuliere post behaalt TPG Post een rendement van circa 22 procent. Dat kan alleen wanneer je heel efficiënt werkt en niemand je lastig kan vallen over de kosten van de postzegel.”
Naast de rechterlijke macht gebruiken zowel TPG Post als de overheid wetenschappers die onafhankelijk onderzoek zouden verrichten naar de gevolgen van de verdere liberalisering van de postmarkt. Blom: “Onderzoekers uit Tilburg durven te stellen dat potentiële concurrentie op de postmarkt ook al een vorm van concurrentie is die iedereen scherp houdt. Dat is baarlijke nonsens. Belangrijker is echter dat ze concluderen dat de complete logistieke keten die noodzakelijk is om op een rendabele manier post te bezorgen voor praktisch elke ondernemer binnen bereik ligt. Ook dat is kletskoek. TPG Post heeft alle brievenbussen in handen, beschikt over vijf hypermoderne sorteercentra en heeft de kennis om die complete machine goedgesmeerd te laten draaien. Bovendien hebben ze veertigduizend bezorgers die elke dag op tijd de post in de bus stoppen. Dat is een logistieke prestatie van jewelste. Dat bouw je niet zomaar op. Als je ze al kunt betalen, vind je in Nederland overigens niet nog eens veertigduizend mensen die post willen bestellen. Die zijn er gewoon niet. Je kunt onmogelijk dat complexe logistieke systeem in stukken knippen en stellen – zoals onderzoekers doen – dat wanneer je met een transportauto rijdt waar een postzak in kan je in beginsel aan het concurreren bent op een vrije markt. Wanneer ik in mijn vrije tijd een brood bak, ben ik nog geen bakker die een landelijk opererende supermarkt kan bedienen.”
Blom wil dan ook als ondernemer toegang hebben tot de infrastructuur van TPG Post met de brievenbussen, de sorteercentra en de veertigduizend bestellers. “Dat is het netwerk dat we met zijn allen betaald hebben. Daar wil ik dolgraag ook gebruik van maken om nieuwe diensten aan te bieden. We hebben het hier over een bijzonder belangrijk communicatiekanaal van gedrukte documenten waarvan het belang – ondanks Internet en e-mail – nog elke dag stijgt.” Vanzelfsprekend heeft Blom een zakelijk belang bij het openbreken van de postmarkt in Nederland. Maar hij ziet het breder: “Wanneer we onze positie als belangrijk logistiek centrum in Europa willen veiligstellen zijn er onvermijdelijk ingrijpende maatregelen noodzakelijk. Innovatie en concurrentiekracht zijn voorwaarden voor een vitale economie. Lagere tarieven en meer distributiemogelijkheden zorgen voor meer drukwerk, voor meer communicatie-uitingen met klanten en consumenten. Dat helpt mee om de huidige malaise in de economie te doorbreken.”
Blom neemt het de overheid kwalijk dat deze zich niet wil vastleggen op een tijdschema waarin de verdere liberalisering van de postmarkt verder gestalte moet krijgen. “Het doel daarbij is de complete liberalisering van de postmarkt. Volledige en onvoorwaardelijke vrijmaking van de postmarkt is in 2004 mogelijk en nodig.” Algemene regelgeving volstaat daarbij niet, vindt Blom. De wetgever zal in zijn ogen met gedetailleerde wetgeving moeten komen, om het bestaande monopolie daadwerkelijk af te breken. “Zonder al te technisch op details in te gaan is het overduidelijk dat alle partijen gebruik moeten kunnen maken van de brievenbussen van TPG Post. Consumenten zitten niet te wachten op rode, groene of blauwe brievenbussen van aanbieders van postdiensten in een rijtje naast elkaar. Maar op bijvoorbeeld bedrijfsterreinen moeten aanbieders van postdiensten wel eigen brievenbussen kunnen ophangen. Bovendien moet de Opta toezicht houden op de mogelijkheden van het aanleveren van post in de sorteercentra, net zo goed als aan de lokale postkantoren. Ook zal de toegang tot postbussen veel eenvoudiger moeten worden.”
Naast een versneld tijdschema en veel ruimere toegangsmogelijkheden pleit Blom voor een nauwgezet toezicht op de tarieven. En om te voorkomen dat mensen die wonen in de uithoeken van Nederland hun post zelf op moeten halen is ter waarborging van de dienstverlening een verplichting nodig voor ‘de partij met een aanmerkelijke macht’ in de markt. Blom: ”Wanneer deze onderneming de verplichting niet kan uitvoeren, kan voor de dienstverlening een tender worden uitgeschreven.” Of het nu gaat om de liberalisering van het spoor, de energiesector, telecom of post, altijd wegen bestaande belangen zwaar. De zeer succesvolle Nederlandse posterijen draagt twee eeuwen geschiedenis met zich mee en dat tikt door wanneer er veranderingen op stapel staan. Ronald Blom: “Het is niet zinvol om een algemene discussie te voeren over nut en noodzaak van liberalisering. De energiemarkt ziet er anders uit dan het spoor en deze is weer anders opgebouwd dan de telecommarkt. Wat telt is dat de Nederlandse regering besloten heeft om de postmarkt te liberaliseren. Ook de Europese Commissie, onder aanvoering van Eurocommissaris Frits Bolkestein, levert in Brussel een bijzonder taai gevecht om de oude bolwerken open te breken. Ik heb er vertrouwen in dat we de komende jaren stappen vooruit zullen zetten. Daarvoor is het wel nodig dat de Opta tanden krijgt om mee te bijten. De sector die het meest op de post lijkt is niet toevallig die van de telecom. En kijk eens wat daar in relatief korte tijd is bereikt, maar ook hoe hard de gevechten zijn. Daar zie je hoe een toezichthouder noodzakelijk is om een voormalige monopolist tot veranderingen te bewegen. En ook daar gaan die veranderingen gepaard met bescherming van de infrastructuur, veel verbaal geweld en zoveel mogelijk traineren van nieuwkomers op de markt.”
Uiteindelijk zijn het de politici die maatschappelijk gewenste vernieuwingen moeten signaleren. De regering zal met nieuwe wetgeving moeten komen, is de overtuiging van Ronald Blom. ”Wat hielp is dat de dossiers over de verdere liberalisering van de post verhuisd zijn van het ministerie van Verkeer en Waterstaat naar dat van Economische Zaken. Toch zou ik graag zien dat de politieke urgentie van de postmarkt door politici en ministers wordt erkend en veel hoger op de agenda komt. Dat zeg ik niet omdat ik zonodig TPG Post wil gaan spelen. We hebben er in Nederland al een en dat is ruim voldoende. Maar innovatie, nieuwe diensten, lage tarieven en een sterke positie in Europa krijg je niet door krampachtig te reageren en bij elke mogelijke verandering naar de rechter te rennen. Ondernemers in Nederland hebben net zo goed als consumenten recht op een open postmarkt. Niet pas in 2009, maar zo snel en zo goed mogelijk.”
Leon van Velzen
‘De post, beter en goedkoper voor de consument, de visie van Businesspost op de liberalisering van de postmarkt’, is te krijgen bij Businesspost, postbus 6030, 2001 HA Haarlem.
De honderd miljoen euro vraag
De rechter deed midden november uitspraak over de vraag of brieven van de belasting behoren tot het domein van het drukwerk of die van de brief. In een eerdere uitspraak van de Onafhankelijke Post en Telecommunicatie Autoriteit, ofwel Opta liet deze weten dat de door de Belastingdienst ter invulling verstuurde aangiftebiljetten drukwerken zijn. Dit was tegen het zere been van TPG Post. ‘Drukwerk of brief ‘ is letterlijk de honderd miljoen euro vraag. Naar schatting zijn dat de jaarlijkse kosten de belastingdienst maakt om fiscale documenten te versturen en deze later retour te ontvangen. Wanneer het niet gaat om een drukwerk, dan ligt het monopolie van verspreiding volgens de postwet nog altijd bij TPG Post. Gaat het echter om drukwerk dan kunnen ook andere aanbieders op de zakelijke markt voor de fiscus offertes maken om de partij documenten af te handelen. Sterker nog: in een onlangs uitgeschreven tender heeft de fiscus juist daarom gevraagd. Ook de belastingdienst ontkomt niet aan de bezuinigingen van het huidige kabinet. Een besparing op de honderd miljoen aan portikosten zou aanzienlijk helpen. Een batterij juristen van TPG Post probeert te voorkomen dat andere partijen er met deze lucratieve postorder vandoor gaan. De rechter besloot dat een gedeelte van de brieven van de fiscus onder de noemer ‘drukwerk’ valt, maar het overgrote deel niet. De liberalisering van de postmarkt kreeg weer een tikkie.
|
Vragen of opmerkingen naar: redactie§magazijn.nl
© 1998 - 2010 | Uitgeverij Het Nederlands Magazijn bv
|
