|
|
|
|
Verkeer betoverd door provincie
Boven het asfalt van de N261 trilt het silhouet van de Efteling als een fata morgana in de hitte. Op een prachtige septemberdag is het betrekkelijk rustig op de provinciale verkeersader. Toch staat vast dat het verkeer op deze weg in de periode van 1996 tot 2010 met circa veertig procent zal toenemen. Uitbreiding van de dubbele tweestrooksweg die het verkeer van en naar de Efteling verwerkt, is voorlopig uit den boze. Tijd dus voor een slimme, innovatieve oplossing.
De provincie Noord-Brabant heeft dynamisch verkeersmanagement verheven tot één van de middelen om de doelstellingen uit het verkeer- en vervoersbeleid te realiseren. Het gaat hierbij om het verbeteren van de bereikbaarheid, de leefbaarheid en de verkeersveiligheid. Projectleider Bart Swaans baalt dan ook dat hij zijn oranje veiligheidshesje is vergeten wanneer hij uit de auto stapt om één van de innovatieve verkeersprojecten van de provincie Noord-Brabant te tonen. In de schaduw van Lange Jan kan een project geen andere naam meekrijgen dan ‘Tovergroen’. Het vrachtverkeer krijgt bij een verkeerslicht op de drukbereden N261 langer groen licht waardoor de zware jongens beter door kunnen rijden.
In 1998 stelde de provincie het provinciale verkeer- en vervoersplan vast. Daarbinnen is ruimte voor experimenten en innovatie. Dat kost geld. Het provinciaal bestuur stelde een bedrag van zeven miljoen euro beschikbaar. Swaans is met vijf collega’s verantwoordelijk voor de circa vijfentwintig pilots die onder het dynamisch verkeersmanagement (DVM) vallen. “Anders dan op rijkswegen zie je op provinciale wegen nog betrekkelijk weinig initiatieven op dit gebied.”
Swaans ziet voldoende kansen om op provinciale wegen dynamisch verkeersmanagement in te zetten omdat deze wegen in beheer zijn van de provincie. Hij verwacht dat de verkeersveiligheid hiermee verbeterd kan worden. Swaans: “De provincie is naast wegbeheerder ook regisseur en stimulator van innovatieve projecten.” Bij het oplossen van knelpunten in het wegennet doet zich een kentering voor. Swaans wil de weggebruiker positief benaderen en adviezen geven in plaats van straffen of verbieden. Of die aanpak werkt moeten evaluaties uitwijzen. “Onze projecten zijn pilots. Dat betekent dat je als overheid je nek uitsteekt, want er kunnen zaken mislukken. Je studies op papier zal je op enig moment in de praktijk moeten brengen, zeker als je weet dat het provinciale ‘regeerakkoord’ uitvoering als topprioriteit heeft aangewezen. Daar zijn we volop mee bezig.” Ook de provincies Zuid- en Noord-Holland, Utrecht en Gelderland zijn actief met dynamisch verkeersmanagement. Niet toevallig provincies met zeer veel verkeer binnen de grenzen.
‘Tovergroen’ is één van de pilots in Noord-Brabant. Een bord langs de N261 licht helder op voor vrachtwagens en bussen wanneer ze het groene licht een kilometer verderop kunnen gaan halen. Deze groene golf zorgt voor minder gevaarlijk rijgedrag, lagere rijsnelheden en minder irritatie bij de chauffeurs. De doorstroming wordt bevorderd voor zowel het vracht- als het personenverkeer. Ook moet de pilot bijdragen aan het verminderen van de geluidshinder en het terugdringen van schadelijke uitlaatgassen.
Swaans langs de kant van de weg: “Essentieel bij DVM is dat het informeren, geleiden en zonodig bijsturen van verkeersstromen gebeurt op basis van actuele gegevens. Dat maakt de systemen dynamisch. De provincie heeft goede hoop dat hierdoor de bestaande capaciteit van de wegen beter benut kan worden, waardoor kostbare uitbreidingen later of helemaal niet nodig zijn.” Een buschauffeur toetert vrolijk.
Een tweede pilot speelt zich ook af rond attractiepark De Efteling. Weggebruikers krijgen na het draaien van 0900-Efteling informatie via hun mobiele telefoon over de verkeersdrukte rond het park. De informatie over de verkeersdrukte is niet zoals gebruikelijk afkomstig van lussen in het wegdek, maar wordt afgeleid van infrarood videocamera’s die de verkeersdichtheid monitoren. Deze registreren alleen de bewegingen van het verkeer en geven de data door aan een centrale computer van Siemens die na er aantal berekeningen op te hebben losgelaten informatie van maakt. Die informatie kan de weggebruiker horen via zijn mobiele telefoon en de provincie krijgt als wegbeheerder inzicht in de belangrijkste knelpunten op de weg. Swaans: “De informatie moet de bezoekers helpen om de slimste weg uit te stippelen. We zijn nog niet zover dat we al daadwerkelijke alternatieven kunnen aanbieden, maar zodra mensen weten hoe lang ze over een bepaald traject doen, geeft dat al rust en zekerheid.”
Voor een derde pilot stappen we in de auto en rijden tien kilometer verder naar de N282. Hier draait met ups en downs sinds begin dit jaar Odysa. Odysa staat voor Optimalisatie Dynamische Snelheidsadvisering. Ook hier is het de bedoeling om de verkeersveiligheid te vergroten en het comfort van de weggebruiker te verhogen. Langs de provinciale weg staan helder oplichtende borden die de weggebruiker adviseren hoe snel deze moet rijden om het volgende groene verkeerslicht te halen.
Opvallend is dat de snelheid met vijf kilometer omhoog springt tot de maximale snelheid van tachtig is bereikt. De automobilist die achter ons rijdt, krijgt op het bord een rood kruis te zien en weet dan dat hij of zij het verkeerslicht niet meer gaat halen. Jakkeren heeft dus geen zin, rustig rijden wel, want dan kan er worden gesurft op de volgende groene golf die komt aanrollen. De getoonde snelheid varieert tussen de vijftig en tachtig kilometer per uur. Door de variatie in snelheden wordt het verkeer op de N282 geclusterd, waardoor het verkeer op de zijrichtingen minder lang hoeft te wachten. Swaans: “Dit is een technisch veruitgewerkte variant van de groene golf. Het systeem werkt met zogenaamde halfstarre netwerkregelingen. Het idee is dat zodra een auto groen licht gaat halen, de rest er als een treintje achter aansluit, om door datzelfde licht te kunnen.”
Na wat inregelproblemen en blikseminslag lijkt het systeem voortreffelijk te werken. De borden die aankondigden dat de provincie hier experimenteert met dynamische verkeersinformatie zijn al weggehaald omdat de weggebruikers in korte tijd vertrouwd zijn geraakt met het surfen op de groene golven. Opvallend is dat langs de weg ook de vertrouwde flitspalen te vinden zijn. “Wanneer het systeem goed werkt, sluit ik niet uit dat die op termijn kunnen verdwijnen”, zegt Swaans.
Andere projecten die de provincie op straat heeft staan zijn onder andere ‘dynamische snelheidsinformatie’ en ‘alternatieve wegverlichting’. Swaans: “We staan pas aan het begin van dynamisch verkeersmanagement. Belangrijk doel is om geslaagde experimenten in de komende jaren breed te gaan toepassen op onze provinciale wegen. We zijn nu bezig met lokale projecten die we allemaal nog moeten evalueren. Een volgende stap is dat we in een netwerk met andere wegbeheerders en partijen gaan samenwerken. Daarbij denk ik vooral aan het de gemeentes en Rijkswaterstaat. Dat komt nu langzaam maar zeker van de grond. Daarna komen we in de fase van het integraal management. Dat wil zeggen dat we in staat zijn verschillende systemen, zoals verkeer en openbaar vervoer, aan elkaar te koppelen. Ons ambitieniveau reikt zover dat we in de toekomst zien dat we deze dynamische informatie niet meer door middel van borden langs de weg willen presenteren, maar in de auto, vrachtwagen of bus zelf. Maar dan zijn we wel een groot aantal jaren verder.
Voor het zover is gaat de provincie Brabant door met pilots rond dynamisch verkeersmanagement. De fasering van de verschillende projecten is daarbij identiek zegt Swaans: verkenning, planstudie, realisatie, evaluatie en – heel belangrijk – hoe maak je nieuwe systemen onderdeel van je werkprocessen. “Neem de dynamische borden bij Odysa. Hoe kunnen we die straks het beste gaan beheren? Het is belangrijk te zoeken naar oplossingen op strategisch- en tactisch niveau, maar je moet de operationele problemen die zich voordoen niet vergeten.” Net zo min als je oranje veiligheidshesje trouwens.
Leon van Velzen
[Publicatie: Overheid Innovatief, oktober, nummer 5 2003]
|
Vragen of opmerkingen naar: redactie§magazijn.nl
© 1998 - 2010 | Uitgeverij Het Nederlands Magazijn bv
|
