|
|
|
|
De handboekautomatiek
Eind oktober lanceerde uitgeverij Nijgh Periodieken te Schiedam de webeditie van het Handboek van de Nederlandse Pers. Was het lange wachten een gevolg van een gevecht met de techniek, of vormde een goed businessmodel de achilleshiel?
Eén van de opvallendste uitgave van Nijgh Periodieken zijn de drie vuistdikke delen van het Handboek van de Nederlandse Pers. De uitgave verschijnt in druk twee keer per jaar. Die frequentie is nodig omdat elk half jaar 67 procent van de van titel- en bedrijfgegevens verandert. Die hoeveelheid mutaties zouden in menig uitgeverij leiden tot de inzet van een groot aantal mensen om de werkstroom in goede banen te leiden. Zo niet bij Nijgh Periodieken in Schiedam. Op de afdeling automatisering werken onder leiding van manager ICT en R&D Bea van Ette slechts twee mensen. De redactie die de veranderingen in de uitgaven controleert en ook zelf actief op zoek gaat naar mutaties bestaat uit vijf mensen. Het geheim van de uitgever: de mediumneutrale opslag van gegevens.
Nijgh Periodieken bestaat sinds 1946 en slaat al vanaf 1978 gegevens op een mediumneutrale manier op. “Vanaf het eerste moment zijn we betrokken bij SGML. Het structureren van informatie volgens een vast patroon ligt bij handboeken voor de hand, maar ook voor onze andere uitgaven zoals de vakbladen maken we van deze techniek gebruik”, zegt Van Ette. “Na SGML kwam XML in zwang, maar voor onze werkwijze maakt dat in feite geen verschil.” Het lag voor de hand om een overzicht van alle Nederlandse media die met behulp van uiteenlopende zoeksleutels te ontsluiten is al snel toegankelijk te maken via een website. Toch wachtte Nijgh lang, erg lang voordat het eind oktober zover was. Op dat moment ging www.handboeknederlandsepers.nl de lucht in.
“Techniek is één, maar het businessmodel is minstens zo belangrijk.” Rinus Vissers is directeur van de uitgeverij. Hij startte anderhalf jaar geleden een projectgroep die in kaart moest brengen met welke techniek en in welk vorm het Handboek het best ontsloten kon worden. “Technisch lagen er bij onze data nauwelijks problemen. Deze liggen mediumneutraal opgeslagen. De redactie werkt niet met pc’s maar met werkstations – in dit geval van Digital – waar ze alleen de XML-tags zien en de gegevens kunnen invoeren en veranderen. Wanneer een editie ter druk gaat, sturen we een bestand naar de plotter die er PDF-jes van maakt. We maken nog wel een print in huis als finale proef, maar de werkstroom loopt zo goed dat dit meer een psychologische noodzaak is dan dat er werkelijk gecontroleerd moet worden.”
Dezelfde data kan dus gemakkelijk vertaald worden voor het gebruik op Internet of op een cd-rom. Vissers: “Een cd-rom met de gegevens uit het Handboek brengen we al langer op de markt. Bedrijven maken daar gebruik van bij bijvoorbeeld het samenstellen van adreslijsten voor het versturen van persberichten. De productie van de cd-rom is ook volledig geautomatiseerd. Daar komen geen mensenhanden meer aan te pas.”
Om de wensen van de gebruikers van de te bouwen website te inventariseren, organiseerde de uitgever een aantal discussies met gebruikers van het papieren handboek. “Op basis van deze informatie kregen we een steeds scherper beeld van de informatiebehoefte van de markt en – belangrijker nog – van de sterke punten van de verschillende media druk, cd-rom en web.” De uitgever ging op zoek naar bedrijven die op basis van de real time XML-gegevens uit de database de website kon laten draaien. Van Ette: “Op onze long list stonden wel twintig aanbieders. Wat opviel was dat zij ons een compleet publicatiesysteem wilden verkopen, maar die hele workflow hebben we juist al volledig onder de knie. Het ging ons puur om de verschijningsvorm en de vertaling van de data naar een aantrekkelijke website met vele zoekmogelijkheden.”
Opmerkelijk genoeg koos Nijgh voor de drukker van het handboek: de Den Haag Media Groep. Den Haag Data, onderdeel van de groep, heeft veel ervaring met de vertaalslag van gegevens naar webpresentaties. Vissers: “We beschikken nu over drie producten. Het Handboek van de Nederlandse Pers in druk. Daar kunnen mensen zich op abonneren. Ze krijgen dan ook beperkte toegang tot de website. Op de website is meer informatie te vinden dan in de handboeken en deze informatie is altijd up to date. Een apart abonnement op de website behoort ook tot de mogelijkheden. Het verst gaat een abonnement op de cd-rom. Op dit medium is de meeste informatie samengepakt en zijn de zoekmogelijkheden het grootst. Ook zijn er allerlei mengvormen mogelijk. We hebben een scala aan abonnementsvormen samengesteld, zodat onze afnemers precies die vorm kunnen kiezen die hen het beste past.” Overigens denkt Vissers dat het onzin is om te veronderstellen dat de gedrukte uitgave nu de website in de lucht is op termijn zal verdwijnen. “De papieren uitgave met zijn specifieke kenmerken voldoet aan een dringende behoefte. We hebben geen enkele aanwijzing dat mensen van het papier af zouden willen.”
De productie van de drie uitgaven in druk, op het web en als cd-rom is alleen maar mogelijk dankzij het gebruik van de mediumneutrale opslag van gegevens, is de stellige overtuiging van Van Ette. “Ik kan me niet voorstellen dat je op een andere manier zou moeten werken, met het telkens opnieuw ingegeven van data. Er sluipen altijd fouten in en de producten zouden onbetaalbaar worden.” Een groot voordeel van de nieuwe website is dat de mutaties nu nog gemakkelijker on-line kunnen worden doorgegeven. Toch blijft de redactie er als een onmisbare kwaliteitszeef voor waken dat de gegevens zoals die uiteindelijk worden gepubliceerd kloppen.
Het ligt voor de hand om te veronderstellen dat ook andere handboeken van de uitgeverij op een identieke manier via een website zullen worden ontsloten. Toch is dat maar de vraag. Vissers: “Als uitgever luisteren we vooral naar de wensen van onze abonnees. We zijn actief op vier verschillende markten. Communicatie, dat is duidelijk. Verder zijn we zijn actief in de houtwereld en hebben uitgaven op het gebied van water. Ook hebben we een breed productenpakket voor financiële dienstverleners. Deze laatste groep is compleet anders georganiseerd dan die van mensen die in communicatie actief zijn. Zonder op details in te gaan, kan ik nu al veronderstellen dat wanneer je informatie op een identieke manier ontsluit voor deze verschillende groepen, je niet succesvol zult zijn. Dat wil niet zeggen dat we er niet mee bezig zijn. De gegevens liggen immers op dezelfde mediumonafhankelijke manier opgeslagen in onze databases. Maar data is nog geen informatie. En wil je je abonnees van goede en betaalbare producten voorzien dan moet je exact weten wat ze willen. Het mediumneutraal opslaan van gegevens is daarvoor een voorwaarde.”
Leon van Velzen
[Publicatie: Media Facts, december 2004]
Elke zes maanden 23.000 mutaties
Ongeveer 67 procent van de gegevens uit het driedeling Handboek van de Nederlandse Pers verandert elk half jaar. In de nieuwste editie zijn ruim 23.000 mutaties verwerkt. Deze mutaties zijn onder andere toevoegingen van titels en wijzingen in e-mail adressen, tarieven, redacteuren en telefoon- en faxnummers. In het eerste deel staan de titels van de ongeveer 7.200 regelmatig in Nederland verschijnende kranten, bladen en tijdschriften. Daarnaast zijn ook de titels opgenomen van 900 in Nederland verspreide buitenlandse titels. Rinus Vissers, directeur van Nijgh Periodieken in Schiedam: “Als je met een uitgave die in Nederland verschijnt niet in Handboek van de Nederlandse Pers staat, besta je in feite niet.”
|
Vragen of opmerkingen naar: redactie§magazijn.nl
© 1998 - 2010 | Uitgeverij Het Nederlands Magazijn bv
|
