|
|
|
|
Multimediale tovenaarsleerling
Multimediaal is het toverwoord voor krantenuitgevers. De Volkskrant gaat televisie maken. De Rotterdamse Courant ziet multimediaal uitgeven als een manier om arbeidsplaatsen veilig te stellen. Een vlucht vooruit? Zoek het dichterbij, zegt Arthur Vierboom van Nederland P. Ga kranten printen.
Arthur Vierboom noemt zichzelf een enthousiast multimedialiseerder. Voordat hij begin dit jaar zijn adviesbureau Nederland P startte, werkte hij zestien jaar bij de NOS. Zijn finest hour beleefde Vierboom als projectcoördinator tijdens de EK-voetbal in 2000.
Vierboom: “Het was al langer duidelijk dat redacties van bijvoorbeeld Studio Sport, Het Journaal en het Jeugdjournaal langs elkaar werkten en vaak dubbel werk verrichtten. In 1996 schreef Henk van Hoorn een notitie onder de veelzeggende kop ‘uw collega heeft al gebeld’. Tijdens de EK lukte het voor de eerste keer om met één redactie verschillende media te bedienen: televisie, radio, teletekst en het web.”
De NOS staat volgens Vierboom aan de vooravond van een ingrijpende reorganisatie waarbij er twee redacties overblijven. Een nieuwsvloer en een sportvloer. Na zijn enthousiasme voor het geslaagde project in 2000 – “een energie-boost van jewelste” - kreeg hij twee jaar de tijd in Europa rond te kijken naar soortgelijke initiatieven. Tijdens zijn rondreis vielen hem ook de nadelen van deze aanpak op. “Je zag bijvoorbeeld in Denemarken, maar ook in Ierland dat programma’s veel op elkaar begonnen te lijken. Het zijn grote woorden, maar multimedialiteit zorgt op deze manier ook voor het wegvallen van pluriformiteit. De gezonde competitie vermindert.”
Vierboom maakt zich dan ook zorgen over de avonturen van bijvoorbeeld PCM dat zich wil omvormen tot multimediaal productiebedrijf. “Dat vertaalt zich vooral in het maken van televisie. Het ANP is er ook al mee bezig. De timing is onbegrijpelijk. Een krant verdient beter dan een vlucht naar voren in televisie onder het mom van multimedia.”
Multimedialisering werkt bij een krant alleen als het doel is de krant zelf sterker te maken. “Ik ben een groot voorstander van multimediaal denken en ik geloof in de kracht van samenwerking als dat niet ten koste gaat van pluriformiteit en competitie. De krant verdient beter dan behandeld te worden als iets dat voorbij is”, zegt Vierboom.
Radio maken is voor krantenuitgevers slimmer, vindt Vierboom. Of blijf nog dichter bij huis en ga kranten op maat van de doelgroep maken. “Nieuwe media hebben te maken met oude gewoonten. Als je er rationeel over nadenkt ligt het voor kranten meer voor de hand hun sterke punten veel beter te gebruiken. Waarom moet ik zo lang wachten op het gedrukte nieuws. Zodra de krant gezakt is, lijkt er niets meer te gebeuren op de redactie tot de volgende krant verschijnt. Lezers accepteren dat niet meer. Ze zijn met teletekst en het web gewend aan real time informatie.”
Arthur Vierboom nam met Nederland P dan ook het initiatief tot de Real Time Paper. “Het concept van de Real Time Paper is duidelijk. Je spaart het nieuws niet op, maar elke editie die je maakt bevat het allerlaatste nieuws. Zo ontstaat een dynamische carrousel van nieuws en achtergronden. Ook moeten lezers selecties kunnen maken aan de hand van thema’s. Sport ligt voor de hand, of economie. Uiteraard lukt dit alleen wanneer je nieuwe druktechnieken en distributiemethoden inzet. Ik denk dat met het opstellen van paar honderd printers in Nederland zoals je ook bij de supermarkt ziet een eind moet komen. Distributie van het nieuws gaat via het web. De lezer betaalt vijftig cent en print de krant van zijn keuze. Vernieuwend, multimediaal en dichter bij de papieren krant dan het maken van televisie.” Het gaat Vierboom meer om het concept, dan om de gedetailleerd technische uitwerking van zijn plannen. Want al langer wordt met de gedachte gespeeld de levensvatbaarheid van de geprinte krant te vergroten. Deze initiatieven komen niet uit de redactionele hoek, maar van printerfabrikanten die deze mogelijk lucratieve niche graag ontginnen.
De eerste pogingen om kranten niet alleen te drukken, maar ook te printen, dateren uit 1994. PressPoint’s motto ‘Today’s news today’ beloofde dat elke krant waar dan ook ter wereld elke dag vers verkrijgbaar moest zijn. PressPoint, gelanceerd door investeerder Warburg Pincus Equity Partners in New York investeerde samen met Sandler Management circa 14,5 miljoen dollar om de krant van morgen bij de lezers te bezorgen. Krankzinnig? Nou nee. De verschillende tijdzones op de wereld zorgen ervoor dat je het nieuws in de krant kunt lezen nog voor het gebeurd is. De investeerders gingen in zee met het Israëlische prepressbedrijf Scitex. In 1997 trok Scitex zich terug. Printerbouwer Xerox stapte in het avontuur. PressPoint piekte vlak voor de Olympische Spelen in 2000 in Sydney toen het bedrijf honderdduizend kranten in één maand tijd over de gehele wereld verkocht. Daarna was het geld op.
Waarom mislukte PressPoint? Internet was tijdens de start van het project niet meer dan een uitgewerkt idee waar internationale reizigers – een van de belangrijkste target groups van PressPoint – nauwelijks weet van hadden. Gedurende de levensduur groeide Internet explosief en was er geen enkele aandacht meer voor dit type initiatieven uit de ‘oude economie’. Het businessmodel klopte evenmin. PressPoint verkocht zelf advertenties. Dat wil geen enkele krantenuitgever. NewspaperDirect was de opvolger van PressPoint. Dit initiatief borduurde voort op de uitgangpunten van PressPoint, zette Internet in als distributiemedium, maar was evenmin succesvol.
Na de eeuwwisseling zetten drie belangrijke printerbouwers nieuwe stappen om kranten te gaan afdrukken. Xerox lanceerde het Xerox Newspaper Network in Europa. Het Nederlandse bedrijf Océ begon in 2001 met het Digital Newspaper Network. Xeikon, een Belgisch bedrijf, probeerde zijn kleurenrotatieprinters in te zetten voor New Sprint.
Xeikon ging failliet en werd door investeerder Punch van de ondergang gered. Sindsdien is er van het printen van kranten door Xeikon niets meer vernomen. Xerox pakte met de PressPoint ervaringen in het achterhoofd de zaken grootschaliger aan. Het zette daadwerkelijk samenwerkingsverbanden op tussen uitgevers en plants waar hoogvolumeprinters van Xerox draaiden. Uiteindelijk concentreerde Xerox zich vooral op grote evenementen, zoals de Olympische Spelen. De laatste tijd is het stil rond het Xerox Newspaper Network.
Océ timmert nog wel aan de weg. Tim Venediger is Director Market Segment Newspapers bij Océ. Over de moeizame start van de geprinte krant is Venediger duidelijk. “Een uitgever is niet geïnteresseerd in drukken of printen. Hij wil kranten verkopen.” Venediger demonstreert begin maart tijdens een open huis van Océ in het Zuid-Duitse Poing de nieuwste techniek en machines. De VarioStream 9220 print dubbelzijdig in zwart met steunkleur. In de machine is plaats voor vier andere kleuren. Printen gaat net als bij een krantenpers van de rol en aan het eind verschijnt een afgewerkt product. Achthonderd A-viertjes zijn op deze manier dubbelzijdig per minuut te bedrukken.
“De machines zijn het probleem niet”, zegt Venediger. “We hebben te lang gezocht naar de mogelijkheid om kranten te printen en keken daarbij vooral naar het verlagen van de distributiekosten. Distribute and print in plaats van andersom. Dat model werkt. We printen vele lokale edities voor wereldwijde distributie, bijvoorbeeld Welt Kompakt met steunkleur, The Wall Street Journal Europe en de Sydney Morning Herald. Océ opende afgelopen jaar zelfs twee nieuwe krantendrukkerijen in New York en in Singapore. Maar we zoeken het ook veel meer in het samengaan van offset en printen: in de hybride krant. Het kopblad in offset, de regionale editie – en dat kan tot op wijkniveau – in print.” Voorbeelden van deze nieuwe aanpak zijn de regionale uitgaven Heilbronner Stimme en de Mitteldeutsche Zeitung.
Océ startte in februari bovendien met wat het bedrijf zelf een ‘software concept demonstratie’ noemt. Your News Now maakt op basis van een keuze voor taal en interessegebieden een selectie uit het nieuws dat op dat moment actueel is. Vervolgens wordt de informatie met templates automatisch opgemaakt en op een dubbelzijdige A3-formaat in kleur afgedrukt. Dat komt erg dicht in de buurt van de Real Time Paper van Arthur Vierboom.
Het van oorsprong Nederlandse bedrijf Satellite Newspapers is het verst met het installeren van een fysieke infrastructuur voor het printen van kranten in oplage één. Ooit begon Satellite Newspapers als Pepc in Den Haag. Na een beursgang in de Verenigde Staten is de moedermaatschappij gevestigd in Zug in Zwitserland. Kantoren heeft het bedrijf in Den Haag, Miami, San Diego en Hong Kong. Met tientallen uitgevers als leverancier van informatie en hotels en vliegtuigmaatschappijen als afnemer sloot Satellite Newspapers contracten om kranten per stuk te printen. Daartoe is de Kiosk gebouwd. Een printer in een strakke kast met touch screen om de lezer te laten kiezen uit zijn of haar favoriete krant.
Satellite Newspapers zegt altijd het laatste nieuws te kunnen leveren door vijf satellieten met drie uplink-stations die permanent actief zijn. Hotelketen Marriot Hotels tekende eind februari een overeenkomst, zodat binnen afzienbare tijd ook daar een verse krant uit de automaat is te trekken. In Nederland is op Schiphol te zien of en hoe het werkt. Andere Kiosk-locaties zijn onder andere het Dorint Hotel in Den Haag, Golden Tulip in Noordwijkerhout en de Botlek en boekhandel Atheneum in Amsterdam.
Elf jaar wordt er aan de poorten van kranten in offset gerammeld, zonder ogenschijnlijk veel vooruitgang. Toch liggen de kaarten niet ongunstig voor de geprinte krant. Dagbladen zoeken naar nieuwe mogelijkheden om de lezer-blad binding te vergroten en jonge lezers aan het lezen te krijgen. Met geprinte kranten – al dan niet als insert bij de grote broer in offset – is zo’n doelgerichte aanpak mogelijk. Ook de trend om kranten kleiner te maken is in het voordeel van print. Er zit niet veel verschil meer tussen A3- en tabloidformaat. Een geprinte krant zit ook dicht op de huid van de klassieke krant en past prima in de trend naar multimedialisering. Uitgever, redactie en advertentieverkoop begrijpen het medium. De belangrijkste drive achter de krant-op-maat is het altijd actuele karakter. Het laatste nieuws is ook echt altijd het laatste nieuws. Een truc die Superman beheerst, het web groot heeft gemaakt en in offset nooit mogelijk zal zijn.
Leon van Velzen
[Publicatie: Media Facts, maart 2005]
Sp!ts is online
NewspaperDirect kreeg navolging van een aantal softwarebedrijven die kranten met een identieke look & feel als het papieren product op het web zetten. In maart dit jaar zette PayperNews het dagblad Sp!ts online. Sp!ts wordt betaald door de adverteerders en gratis uitgevent. Op het web is dat niet anders. Met de technologie van Digi-magazine is op www.spitsnet.nl de digitale versie te lezen en door te bladeren. PayperNews digitaliseerde ook De Telegraaf en The Times. Overigens valt op de claim dat er ‘gebladerd’ kan worden het nodige af te dingen. Met het aanklikken van rubrieken komt de lezer bij het gekozen thema. De uitgave lijdt nog onder kinderziekten. Zo zijn bijvoorbeeld de tabellen met de sportuitslagen onleesbaar.
|
Vragen of opmerkingen naar: redactie§magazijn.nl
© 1998 - 2010 | Uitgeverij Het Nederlands Magazijn bv
|
