De belofte van de slimme auto

Techniek, of beter in-car telematics, is de oplossing voor veel leed tijdens het woonwerkverkeer. Maar filebestrijding, betalen per gereden kilometer en het verhogen van de verkeersveiligheid blijven niet ingeloste beloften. Het stadium van toys for boys is in-car telematics nog niet te boven.

Na een avondje stappen de sleutel in het contactslot steken, wegrijden en hopen dat er onderweg geen politiecontrole staat, lukt niet meer. De Champion Technology Group uit Hong Kong levert wereldwijd de i-key. Voordat de aangeschoten automobilist de motor kan starten, moet hij even blazen en wordt er onmiddellijk een ademanalyse gemaakt. Ook andere detectieapparatuur helpt de nuchtere van de dronken chauffeur te onderscheiden. Bij een te hoog alcoholpercentage zal de motor niet starten, claimt Champion in-car Telematics.

Het is slechts één van de honderden technieken die worden ingezet om de auto slimmer te maken met in-car telematics. In-car telematics is de Haarlemmerolie die de auto niet alleen veiliger en schoner maakt, maar deze ook probleemloos naar de plaats van bestemming loodst, het fileprobleem oplost en verschillende transportsystemen aan elkaar knoopt. Is dat niet een beetje veel van het goede?

Het uitgangspunt bij alle in-car telematics is dat de bestuurder in de auto het grootste risico vormt. De automobilist is te dom om zelf zijn weg te vinden, te agressief om voldoende afstand tot zijn voorganger te houden, niet alert genoeg om die afslaande fietser op te merken en zelfs zo achterlijk om met zijn dronken kop achter het stuur te kruipen. Daar zit dus wel iets in.

In-car telematics is een containerbegrip geworden, waar alle digitale communicatietechnieken in en rond de auto een plaatsje vinden. Zo heeft de overheid grote verwachtingen van in-car telematics bij het bestrijden van de files door het inzetten van tolpoorten bij de knelpunten op de snelwegen.

Al bijna tien jaar rollen belangengroepen over elkaar heen om op de voor- en de nadelen te wijzen van intelligente kastjes in, aan of onder de auto. In augustus vorig jaar bijvoorbeeld lanceerde de Rabobank als aanvoerder van een groot aantal partners, waaronder de ANWB, LogicaCMG, DaimlerChrylser, bouwer DuraVermeer en de NS een initiatief om weinig rijden te belonen in plaats van veel kilometers te straffen.  

ICT speelt in de plannen een doorslaggevende rol bij de registratie van de gereden kilometers, waarbij het boordsysteem via GPS en real time informatie niet alleen de files weet te omzeilen, maar ook weet of er een parkeerplek bij het station vrij is. De verwachtingen zijn – zoals steeds bij deze plannen – hooggespannen.

Met het recente rapport van de commissie Nouwen (pikant genoeg onder aanvoering van de voormalig directeur van de ANWB, destijds de felste tegenstander van de ministers Kroes, Jorritsma en Netelenbos) lijkt er een breder draagvlak voor rekeningrijden op til. Een kilometerprijs in combinatie met tolpoorten bij bekende knelpunten moet er in 2012 (!) voor zorgen dat er niet langer betaald wordt voor het bezit van een auto, maar alleen voor de werkelijk gereden kilometers. Techniek en afrekenmethode zijn nog nader te bepalen.

In-car telematics beperkt zich niet tot de communicatie tussen automobilist en overheid. Minstens zo belangrijk is het gesprek tussen auto en thuisfront en het vergroten van de veiligheid op de rijkswegen: die tussen auto en auto. 

Om met dat laatste te beginnen. CarTalk 2000 laat via transponders auto’s met elkaar communiceren. Een voorloper hiervan is de adaptive cruise control, waarbij een auto afremt zodra deze te dicht achter de bumper van zijn voorganger komt. Al weer enige tijd verkrijgbaar op de duurdere merken.

 Doel van CarTalk is te komen tot cooperative driving. Denk daarbij onder andere aan een treintje van auto’s die vlak achter elkaar met een identieke snelheid over de weg razen, ofwel platooning. Wie wel eens auto’s in een file heeft zien remmen, weet hoe listig dit is. De laatste die moet remmen, knalt steevast op zijn voorligger.

Ir. Dirk Jan Verburg, projectmanager ‘Intelligent Vehicle Systems’ van TNO Wegtransportmiddelen zegt in TNO-Magazine: “Je hebt voertuig-voertuig-communicatie nodig waardoor auto’s die in dat V2V-netwerk zitten over grotere afstand kunnen vertellen hoe hard ze rijden. Je verruimt het blikveld van de bestuurder in ruimte en tijd.”

Advanced Driver Assistance is noodzakelijk voor cooperative driving. Volgens Verburg kan zo’n digitale assistent de automobilist ondersteuning bieden in lastige situaties, zoals bij ritsen. “Daarbij is de robuustheid van het systeem essentieel. De berichten moeten waar, veilig en betrouwbaar zijn.” Dergelijke technieken vergroten de capaciteit van de wegen aanzienlijk, doordat auto’s met hoge snelheid relatief dicht op elkaar kunnen rijden.

Verkeersminister Karla Peijs weet ook hoe je vrachtwagens veiliger krijgt. “Detection around the truck is een hele mond vol, maar feitelijk komt het neer op allerlei technische snufjes, waardoor de chauffeur precies weet wat er om hem heen gebeurt. Van achterzichtcamera’s tot parkeersensoren. Een soort hoogtechnologische dodehoekspiegel rondom dus.”

Communicatie met het thuisfront of de zaak is voor veel automobilisten kennelijk van levensbelang. Hands free bellen is verboden, maar wie bedenkt dat Amerikaanse woonwerk-rijders elke week zo’n vijfhonderd miljoen uur - volgens opgave van Microsoft’s Autodrive Platform Drives In-Car Telematics Systems - in hun auto communiceren, begrijpt het belang van geïntegreerde telefoons, pda’s en synchronisatie van e-mail en agenda. Sofware van Microsoft is onder andere terug te vinden in de BMW-series met i-drive aan boord en de duurdere Volvo’s.

Het aanslingeren van de motor is allang verleden tijd. En wie herinnert zich nog de lelijke eend waar de richtingaanwijzer met de hand moest worden uit- en ingeklapt. Geavanceerde software destilleert uit data afkomstig van de intensiteit en snelheid van verplaatsen van mobiele telefoons de lengte van files, de garagemonteur volstaat met het inpluggen van zijn computer om het motormanagement te regelen en op het dashboard gaat een lampje branden wanneer de banden extra lucht nodig hebben.

Betalen via de transponder in de auto stuit nog steeds op onoverbrugbare hindernissen, maar ongetwijfeld zullen steeds meer taken van de automobilist worden overgenomen door in-car telematics. Eerst in de duurdere modellen, om langzaam maar zeker te zakken richting de instapmodellen. Want techniek mag kwetsbaar zijn, de automobilist is een onvoorspelbare stomkop.

Leon van Velzen

[Publicatie: C Sharp, augustus 2005]

Vragen of opmerkingen naar: redactie§magazijn.nl

© 1998 - 2010 |  Uitgeverij Het Nederlands Magazijn bv
Laatst bijgewerkt: 22 juni 2010

Al het gepubliceerde werk op deze website valt onder de spelregels van creative commons.