Meer geld voor ICT bij uitgevers

“ICT-gereedschap hoeft niet in de materiaalkist van de uitgeverij te liggen, zeggen aanbieders van ICT-producten en diensten. Steeds meer uitgevers concentreren zich op de kern van hun activiteiten en techniek hoort daar niet bij. Te duur, te lastig en ontwikkelingen gaan te snel. Enig welbegrepen eigenbelang schemert wel door deze visie van vijf ICT-aanbieders.

 Ron Kosterman is ICT-consultant bij LogicaCMG en gedetacheerd bij onder andere uitgever Sanoma. Kosterman doet onderzoek op de Eramusuniversiteit in Rotterdam naar ICT-ontwikkelingen binnen uitgeverijen. Hij ziet als belangrijkste trend de verschuiving van productgericht denken binnen de uitgeverijen naar het bedienen van communities. Het traditionele uitgeven waarin een uitgever met één of twee producten een doelgroep bediende, komt sterker dan voorheen onder druk te staan. Dat proces is al geruime tijd aan de gang, maar redelijk nieuw is dat er nu ook de gereedschappen voorhanden zijn om die gemeenschappen te bedienen en via uiteenlopende kanalen met hen te communiceren.

 Kosterman: “De groep ‘zeilers’ of ‘tuinliefhebbers’ of definieer maar een doelgroep willen en krijgen veel meer informatie dan via hun klassieke abonnement. In een database vinden ze allerlei producten en diensten, tijdens evenementen komen ze elkaar fysiek tegen en onderling discussiëren ze via het web. De uitgever faciliteert deze contacten en weet er ook geld mee te verdienen. Ook redacties zijn niet langer georganiseerd rond een medium zoals papier of het web, maar bedienen doelgroepen via uiteenlopende kanalen. Nieuw is dat het ICT-gereedschap om al deze activiteiten te beheren nu beschikbaar is en zich in de praktijk heeft bewezen.”

 Andere trends die Kosterman ziet zijn standaardisatie van software in plaats van duur maatwerk en de opkomst van shared service centers. “Het is niet nodig om alle kennis op ICT-gebied in eigen huis te hebben, je kunt dit beter bij specialisten inkopen. De uitgever kruipt steeds dichter naar zijn kernactiviteiten. Naar mijn idee is dat het formuleren van formats voor doelgroepen en deze vervolgens met uitgekiende marketing begeleiden. Alle andere diensten van abonnementenbeheer tot en met redactie en het optuigen van je ICT-infrastructuur kun je inkopen.”

 Jan-Peter Tjepkema van Penthion constateert een hogere investeringsbereidheid onder uitgevers. “De belangrijkste trend op dit moment is dat uitgevers weer actief met internet bezig zijn. Een aantal jaren is er tonnen geld geïnvesteerd; hele internetredacties werden gelanceerd. Toen dat niet tot het verwachte economische resultaat leidde, moest er zoveel mogelijk worden geautomatiseerd en webproducties moesten het doen met zo weinig mogelijk mensen. We zien nu dat uitgevers duidelijk op zoek zijn: er mag weer geïnvesteerd worden in web en er wordt gezocht naar betrokkenheid en communicatie over en weer met de lezer.”

 Ook Laurens Verschuur, senior account manager media bij Getronics PinkRoccade, constateert dat ICT zich na jaren van bezuinigingen weer mag verheugen in toenemende belangstelling. “ICT is niet meer met zichzelf bezig, maar met de vraag hoe het uitgeverijen kan helpen succesvol te zijn. Uitgeverijen hebben ook meer geld over voor ICT, mits deze investeringen zich vertalen in groei voor de organisatie of in meer flexibiliteit.”

 Verschuur stelt dat als gevolg van de langlopende bezuinigingen en door het outsourcen van het beheer van IT uitgevers ‘het gevoel’ bij IT kwijt zijn geraakt. “Er moeten nieuwe allianties aangegaan worden tussen uitgeverijen en IT. Beide werelden dienen weer met elkaar in contact te komen om te werken aan gemeenschappelijke doelen.“ Binnen de techniek is virtualisering van diensten aan een opmars bezig. “Hoewel virtualisatie lange tijd niet meer dan een buzzword was, kunnen door het goedkoper en volwassen worden van technieken, steeds grotere delen van de dienstverlening virtueel worden aangeboden.” Maar de belangrijkste technische trend is de komst van wat ‘Web 2.0’ wordt genoemd. “Zeker voor de uitgevers is de impact van dit begrip essentieel voor hun on-line dienstverlening”, zegt Verschuur.

 “Uitgevers begrijpen dat hun publiek steeds hogere eisen stelt aan de vorm van producten. Dat brengt investeringen met zich mee en het is dan ook niet meer dan logisch dat er wordt gezocht naar nieuwe businessmodellen om de webactiviteiten zoveel mogelijk zelfstandig te laten renderen. Het is voor mij de vraag of dit wel zo verstandig is. Een betere optie zou zijn het centraal stellen van de gebruiker van de content en zorgen dat deze gebonden blijft aan het merk.”

 Bert Mastenbroek is consultant bij Thieme ICT, een activiteit van de Thieme Mediagroep. Er zijn in Nederland tientallen, zo niet honderden kleinere en middelgrote uitgeverijen waarvan de meesten worstelen met hun ICT. Mastenbroek: “Wat ik zie bij uitgevers is dat investeringen die nodig zijn om het redactionele proces te automatiseren vaak te hoog liggen. De noodzaak om investeren in allerlei deelprocessen om de workflow goed op orde te krijgen en de onderlinge processtappen te integreren is duidelijk aanwezig. Denk daarbij aan het beheer van advertenties, abonnementen, redactie en administratie.”

“Er bestaat een duidelijke behoefte om complete systemen - en dan gaat het over zowel hardware als software - uit te besteden aan service providers. De logische oorzaak hiervan ligt in de complexiteit en de relatief hoge investeringen die nodig zijn wanneer je deze afzet tegen de gemiddelde omvang van uitgeverijen. Kijk eens wat er op een tijdschriftuitgever afkomt. Deze moet investeren in een combinatie van papieren media en digitale media. De uitgever moet zorgen voor regelmatig verschijnende e-mail nieuwsbrieven en zijn webportals op orde houden. Voor wetenschappelijke tijdschriften zien we de papieren uitgave overigens compleet verdwijnen. Distributie vindt plaats via internet, al dan niet met behulp van digitale readers, waar de iRex iLiad een voorbeeld van is.”

Mart van der Linden, sales manager, van de GrafiData Groep kan zich in de opvattingen van Bert Mastenbroek goed vinden. “Als belangrijkste trend in ICT zien wij op dit moment het aanbieden van hostingmodellen. Wij zien in de praktijk dat veel uitgevers liever kiezen voor het laten hosten van pakketten of van oplossingen in plaats van deze hard- en software zelf te moeten inkopen om deze dan ook nog binnen het eigen netwerk te moeten beheren en onderhouden.”

Zijn uitgevers voldoende actief bij het automatiseren van de werkstromen op redacties, de advertentieafdeling en koppelingen met de back office? “Dat hangt van het type uitgever af”, zegt Ron Kosterman. ”Het maakt ook nogal wat uit of je het hebt over bijvoorbeeld De Telegraaf, Sanoma, Brill, Wolters of een uitgever als Happinez.”

Jan-Peter Tjepkema: “Ik zie dat het grootste deel van de uitgevers zeer actief bezig is met het automatiseren van alle werkprocessen. Wel denk ik dat daarbij te veel in hokjes wordt gedacht, waarbij elke afdeling zijn eigen oplossingen kiest, terwijl het zo belangrijk is te zoeken naar geïntegreerde oplossingen. Dat komt nog te weinig voor.” 

Laurens Verschuur: “Veel uitgevers staan in een spagaat: één digitaal been in de toekomst en met hun backoffice been in het verleden. Hierdoor blijft de backoffice op verouderde systemen draaien en worden megalomane projecten gestart om deze systemen te vernieuwen. Het is slimmer, sneller en goedkoper om niet de backend systemen te vervangen maar er een nieuwe laag overheen te plaatsen; een presentatielaag te creëren los van de applicatielaag die even snel mee kan veranderen als de business en de gebruiker een betere interface geeft.”

Volgens Bert Mastenbroek ontbreekt het vaak aan juiste adviezen. “Er is groeiende activiteit om werkstromen en systemen te koppelen. Studio’s en drukkerijen waarmee gewerkt wordt adviseren deze uitgeverijen onvoldoende. Wij springen in dat gat.”

Mart van der Linden: “Voor zover ik dat kan beoordelen zijn uitgevers hier onvoldoende actief . Dat heeft zeker te maken met de investeringsdrempel. Gezien de ontwikkelingen, verwachten wij in de komende jaren dat geïntegreerde ICT-oplossingen ook binnen bereik komen van de kleinere uitgeverijen.”

Wie nemen eigenlijk de besluiten over investeringen in ICT en weten uitgevers als ze de portemonnee trekken wel wat ze kopen? Volgens Mart van der Linden is dat zeker het geval. “Uitgevers zijn goed op de hoogte van ontwikkelingen in ICT, maar missen van tijd tot tijd de betekenis voor de eigen business.”

“Wie uiteindelijk de knoop doorhakt, hangt sterk van af de omvang van de organisatie. De oplossingen die wij bieden, raken vrijwel altijd meer dan één afdeling binnen de uitgeverij en daarmee is het management altijd de uiteindelijke beslisser. Binnen kleinere organisatie is dat vaak de directeur/eigenaar, bij de grotere uitgeverij het hoofd productie samen met het hoofd ICT.”

Bert Mastenbroek: “Op zich zijn uitgevers op de hoogte van de op de markt verkrijgbare ICT-oplossingen. Ze staan open voor innovatie. Uitgevers hebben, denk ik, te weinig inzicht in automatisering van contentmanagement in combinatie met redactie. Ook hebben ze te weinig inzicht in de architectuur die de grondslag vormt voor het wel of niet slagen van de automatisering in uitgeverijen. Daarnaast is er te weinig kennis van de integratie van processen, bijvoorbeeld bij het beheersen van advertentiestromen en het redactiemanagement. Besluiten over investeringen vinden altijd plaats door de directies van uitgeverijen, ondersteund door managers en afdelingshoofden.”

Jan-Peter Tjepkema: “Sommige uitgevers kijken heel erg ver vooruit en anderen zitten al jaren met oogkleppen op. Opvallend is wel dat bij beslissingen over ICT-investeringen medewerkers op de werkvloer steeds vaker betrokken worden bij het selectieproces. Het grote voordeel hiervan is uiteraard dat er een groot draagvlak ontstaat voor het invoeren van nieuwe systemen, met alle positieve gevolgen van dien.” 

Laurens Verschuur constateert dat de kennis over ICT per uitgever sterk verschilt. “Krantenuitgevers voelen zich het meest onder druk staan om meer met hun websites te doen. Daarbij wordt het web meer en meer in het systeem om content te creëren geïntegreerd. Uitgevers hebben deze revolutie veel te lang aangezien, deels door onwetendheid op technisch gebied. Ik zie dat uitgevers zich weer meer op techniek en technische cultuur richten. Dat doen ze wel vanuit een achterstand en laten zich daardoor verrassen door kleine start ups. Denk daarbij aan bijvoorbeeld yourtube.”

“De besluiten over ICT worden hoger en centraler binnen de uitgeverij genomen. Dit is nodig om betere prijzen te verkrijgen. Uitgevers hebben hierin gelijk als het gaat om commodity producten. Deze moet je centraal inkopen tegen de gunstigste prijs. Uitgevers doen er echter goed aan om budget voor langer lopende projecten in nichemarkten die niet met standaardoplossingen uit de voeten kunnen decentraal te regelen. Daarmee kunnen ze snel inspelen op kansen zoals deze gezien worden in de business units.”

Ron Kosterman ziet besluiten over de ICT-budgetten altijd genomen worden door directie, hoofdredactie of centrale IT-afdeling. “De grote uitgevers hebben behoorlijk wat kennis in huis. Veelal kennen ze wel de trends, maar specialismen hebben ze niet in huis. Het is ook helemaal niet nodig dat uitgevers alles weten van ICT. Daar kunnen ze beter hun partners voor inschakelen.”

Waar moeten uitgevers op letten als ze aan de vooravond van investeringen in hun ICT-systemen staan. Welke kant beweegt volgens deze aanbieders de markt op?

Jan-Peter Tjepkema: “De combinatie van print en web is nu concreet en actueel. Er wordt al jaren gepraat over crossmedia publishing, maar er werd weinig innovatiefs ondernomen. We zien nu ontwikkelingen vanuit de gedrukte media naar gepersonaliseerde websites en gepersonaliseerde e-mailnieuwsbrieven. Ook is er veel vraag naar solide oplossingen om reacties van lezers op webpublicaties te integreren in de bestaande redactionele workflow zodat de systemen beheersbaar blijven.”

Laurens Verschuur: “Alle technieken die onder het containerbegrip ‘Web2.0’ worden gerangschikt, zijn van levensbelang voor de uitgevers. Het web is aan het veranderen van read naar read & write waarbij de lezer meer invloed krijgt in wat deze te zien krijgt aan de hand van citizen journalism en crowd tasking. Dit laatste is een manier om content en metadata door gebruikers te laten controleren en daarmee door andere gebruikers van toegevoegde waarde te laten voorzien. Sociale netwerken - ‘je bent wie je kent’ -, het gebruik van webservices om data te ontsluiten en open identiteit management - ‘maar wie ben je dan?’ is de belangrijkste trend op korte termijn. Rijke webapplicaties zoals Ajax en streaming video zijn voor veel uitgevers al standaard gereedschap.”

Volgens Bert Mastenbroek zal de ontwikkeling van digitaal papier zoals deze langzaam maar zeker in de vorm van readers beschikbaar komt een indrukwekkend effect hebben. “Deze readers zullen invloed hebben op de oplage van gedrukte media, maar ook nieuwe mogelijkheden genereren zoals deelabonnementen op krantenkaternen.”

Mart van der Linden: “De automatisering op en van uitgeverijen zal sterk groeien. Nog meer dan nu zal het verwerken van kopij tot publicatie een geautomatiseerd proces worden. Dat wordt veroorzaakt doordat standaarden zoals XML en FO zich verder zullen ontwikkelen. Tegelijkertijd zullen door deze standaarden de productiekosten van uitgeverijen dalen.” En daar is het bij veel investeringen in ICT mede om te doen.

Leon van Velzen

[Media Facts, december 2006]

Getronics PinkRoccade: opstap naar digitalisering

In het voorjaar van 2005 ontstond de combinatie Getronics PinkRoccade. Belangrijkste doel: het omzetten van ICT-dienstverlening in daadwerkelijk toegevoegde waarde. Het bedrijf biedt mediabedrijven de opstap naar de digitalisering, beheersing en verspreiding van content. Meer informatie www.getronicspinkroccade.nl.

GrafiData: automatisering publicatieprocessen

GrafiData is een grafisch ICT bedrijf met ongeveer 90 medewerkers. Het bedrijf heeft bijna alle grote uitgevers als klant. Zowel uitgevers van vakinformatie - SDU, Kluwer, Reed Business - als educatieve uitgevers: Wolters Noordhoff, Nijgh Versluys, ThiemeMeulenhoff, Ontwikkelcentrum, Bekadidact en algemene uitgeverijen zoals Van Dale, ANWB Multimedia en Jongbloed. Diensten liggen op het terrein van automatisering van publicatieprocessen, online hosting services, publicatieprocessen, contentmanagement, paginaproductie en workflowmanagement. Meer informatie www.grafidata.nl.

LogicaCMG: internationale dienstverlener

LogicaCMG is een internationale ICT-dienstverlener. Bij het bedrijf werken ongeveer 40.000 medewerkers in 41 landen. Het bedrijf is actief op het gebied van business consultancy, systeemintegratie en IT- en business process outsourcing. LogicaCMG heeft klanten in diverse markten, zoals telecommunicatie, industrie, distributie, transport en overheid. Meer informatie www.logicacmg.com/nl.

Penthion IT: Doris 32

Penthion Information Technologies bestaat uit twaalf mensen die zich bezig houden met het automatiseren en adviseren van uitgeverijen. Met als basis Doris32 van het Finse bedrijf Anygraaf OY kan Penthion een uitgeverij volledig automatiseren. Van de advertentieadministratie tot diverse workflows, van redactionele automatisering tot volledige paginaopmaak. Klanten zijn onder andere De Tilburgse koerier, Uitgeverij Thoen en Idema Grafimedia tot zeer prestigieuse projecten als Koninklijke Boom, Koninklijke BDU, Rodi Media, PCM Locale media, Nederlandse Weekbladen Groep en de Holland Combinatie. Meer informatie: www.penthion.nl.

Thieme ICT Services: hosting van workflow

Thieme ICT Services is onderdeel van de Thieme GrafiMedia Groep. Het bedrijf richt zich op het ontwikkelen, invoeren en hosten van applicaties beheren van content, het opmaken van een breed scala aan documenten zoals brochures, catalogi en magazines en het beheersen van productie en logistieke processen. De 55 medewerkers werken onder andere voor Reed Business, Kluwer en SDU. Meer informatie www.ticts.nl.

Belangrijkste ICT-trends binnen de uitgeverij

Vragen of opmerkingen naar: redactie§magazijn.nl

© 1998 - 2010 |  Uitgeverij Het Nederlands Magazijn bv
Laatst bijgewerkt: 22 juni 2010

Al het gepubliceerde werk op deze website valt onder de spelregels van creative commons.